اندیشهشبهات

آیا اسلام می تواند پاسخگوی همه ی نیازهای بشری باشد؟

نیازهای بشری

نویسنده: طارق ابو زیاد خیاط

سوال : آیا شریعت اسلامی قادر است که جوابگوی تمامی نیازهای بشریت در هر زمین وزمانی بوده ودربرگیرنده ی تمام مسائل نو وجزئیاتی باشد که نهایتی ندارند، حال آنکه خود شامل مجموعه ای از نصوص محدود ومحصور است؟

پاسخ : این سوال فکر و اندیشه ی مجموعه ای از مسلمانانی  که از ماهیت و روح و ویژگی های اسلام بی خبر بوده و از چشمه ی زلال آن سیراب نگشته اند را به خود مشغول ساخته و بسیاری از مخالفان ومعاندان اسلام آشکارا علیه آن تبلیغ کرده و بر آن می تازند.
اما دانشمندان و دانش پژوهان اسلامی در گذشته های دور در تحقیقات و تصنیفات و تالیفات خود بدان جواب داده که مجملا تقدیم حضورتان می گردد.

۱- اسلام دینی عام و جهان شمول است نه شریعتی خاص و منطقه ای
بدان معنا که اسلام حکم تمامی جزئیات را به شیوه ی خصوصی از جهت حلال وحرام و مکروه و مباح بیان نکرده بلکه مجموعه ای از اصول وقواعد کلی است که احکام مربوط به تمامی جزئیات از این اصول استخراج شده ، که با توجه به این اصل اسلام گنجایش تمامی قضایای جدید  و نوظهور را در طول زمان های متمادی در اعلی و اقصی نقاط جهان دارد.

۲- اسلام دین پایه گذاری اصول وکلیات است ؛ نه رسیدگی کردن به تمام شذوذ و جزئیات
یعنی شریعت اسلام عموم خطاب هایش در قالب مجموعه ای از عموم و کلیات است که موضوعات پراکنده و مختلف را که دارای سمت و سوی واحدی هستند گردآوری کرده وحکم واحدی را بر آحاد آن اطلاق می نماید و همان گونه که عُلما بیان کرده اند منظور از جوامع الکلم همین است
و فرق بین عموم و کلیات در این است که شمول و فراگیری در عموم از الفاظ گرفته می شود اما در کلیات از معانی ؛ پس کلیات گرچه دارای عموم لفظی نیستند اما عموم معنوی دارند ومی توانند در برگیرنده ی همه جزئیات و آحاد کلی باشد.

۳- اسلام به علت و اوصاف و معانی توجه دارد نه به اسماء و القاب و مبانی
بدین منظور که شریعت اسلام بیشتر احکام و تشریعات خود را به علت ها و اوصافی پیوند داده است تا این که افراد مکلف را به تاثیر آن علل و اوصاف در احکام راهنمایی و آگاه سازد… که در صورت تحقق علل ، احکام تحقق پیدا خواهند کرد و زمانی که علل منتفی شدند احکام هم باقی نمی مانند

و در  واقع ،استدلال برگ زرین جدیدی در استنباط احکام بوده و به وسیله ی آن است که شریعت چتر خود را بر صور و اشکال مختلف و احوال و اوضاع گوناگون گسترانیده و ماندگاری و طراوت و شادابی خود را حفظ کرده است.

۴- اسلام برای جلب منافع و دفع مفاسد آمده و احکام و مقاصد شریعت برای تحقق این امر است.
یعنی اسلام شریعتی است که خواستار  جلب منافع برای بندگان و منع و کم کردن مفاسد از آنان است …

توجه به این اصل یکی از غایات و اهداف شریعت می باشد.
پس هر آنچه را که دین اسلام تشریع کرده برای بندگان قابل استفاده بوده و مصلحتی در آن است و هر آنچه که مردم را از آن برحذر داشته قطعاً مفسده ای دارد.
و از آنجا که اسلام آیینی برای تامین سعادت دنیا و آخرت بندگان است در این راستا هم جوانب دنیوی و اخروی قضیه را در نظر گرفته است؛ اما وقتی تضادی را در بین مصلحت دنیا و آخرت مشاهده کرد بر خلاف مکاتب مادی معاصر مصلحت دین را بر دنیا ترجیح می دهد.
و با این میزان است که احکام بسیاری از وقائع و حوادث و صور و جزئیاتی را که نصی در موردشان وارد نشده است آشکار می شوند.

همه ی آنچه را بیان کردیم بیانگر پایداری شریعت اسلامی بوده که تشنگان را سیراب و مجال استنباط را برای دانشمندان مهیا کرده و وجود رویدادهای تازه و مسائل جدید و پراکنده در زمان ها و مکان های متفاوت ذره ای از وسعت و جهان شمولی آن نمی کاهد ودایره ی بزرگ آن قدرت در بر گرفتگی همه چیز را دارد.
این گزیده ی سخنی بود در این مورد و آن را تقدیم کسانی خواهم نمود که دلی آگاه و قلبی هوشیار دارند.
اگرچه در این موضوع مثال ها فراوان است و ذکر آن قناعت قلبی بیشتری را به خواننده می دهد و در مکتوبات دیگر این موضوعات با ذکر مثال بیان شده اند، اما به خاطر رعایت اختصار در این مجال از ذکر مثال های بیشتر خودداری کردیم.

و الله الموفق 

مترجم: عبدالرحمن رسولیان- بانه

برچسب ها

عبدالرحمان رسولیان

@ استان کردستان- شهرستان بانه @ نویسنده - مترجم @ فعال دینی و امام جمعه

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن