اصولقرآن

آیه و سوره قرآن

علت نام گذاری بخشی از کلام پروردگار به آیه و قسمتی از آیات به سوره و معنی لغوی و اصطلاحی آن دو و رابطه بین معنی لغوی و اصطلاحی آنها .
🔹واژه سوره در لغت از ریشه سور ، به معنی فراز و منزلت رفیع و بنای بلند و زیباست ، قول شاعر عرب موءید این مطلب می باشد که می گوید :
الم تر ان الله اعطاک سوره ، تری کل ملک دونها یتذبذب . آیا نمی بینی که خداوند به تو شرف و منزلت عطا فرمود که هر پادشاهی نزد آن متحیر می ماند .
یا مشتق از سورالبلد به معنی دیوار دور شهر می باشد که در زمان گذشته در برگیرنده شهرها بود ، همانگونه که هر سوره ای در بر گیرنده آیاتی از کلام الله می باشد .
ماموستا عبد الله احمدیان در این باره نوشته است : واژه سوره از ریشه سور به معنی فراز و پایگاه رفیع و بنای بلند و زیبا و هم چنین دیوار های در برگیرنده شهر هاست .
و به زبان قرآن ، سوره عبارت است از بخش کم یا بسیاری ، از آیه های هماهنگ قرآن که شارع مقدس ، خود آغاز و انجام آن را معین کرده و جز در یک مورد استثنایی)سوره برائت( بسمله را در آغاز آن بخش قرار داده است . علوم القرآن احمدیان ص ۵۴ .
🔹لازم بە یاد آوری است که نام گذاری سوره های قرآن توقیفی است و رای و اجتهاد در آن دخالت نداشته است یعنی به دستور شخص پیامبر نام سورە ها تعیین شده است . تفسیر المنار جلد ۱ ص ۳۴ .
🔹خداوند همان گونە کە مجموع اجزای کلامش را قرآن نامیده است هم چنین یکایک اجزای بزرگ و کوچکش را سوره و آیه نام نهاده است . علوم القرآن احمدیان ص ۴۰ .
معنی مصطلح سوره با یکایک معناهای لغوی مناسبت دارد ؛ زیرا یکایک سوره ها همانگونه که از لحاظ اعجاز ترکیب کلمه ها ،دیوار پولادین و پاره آهنین هستند و مانع نفوذ هر متجاوزی به حریم حقانیت این کلام الهی می باشند ، هم چنین معانی و پیام های آسمانی سوره ها ، فرازهایی از نور و روشنایی وحی الهی هستند که همراه اعجاز ها بر سکنه گنبد کبود آسمان تابیده و به گونه جاودانه همه انسان ها را در همه زمان و مکان ها به رشد و تکامل مادی و معنوی و به سعادت آخرت هدایت می نمایند .
🔹خداوند کلام جاودانه اش را به شکل یکصد و چهارده بخش کوچک و بزرگ بر پیامبرش وحی کرده و هر بخش را سوره نامیده است ، که کوتاه ترین آن ها سوره کوثر و سه آیه است و طولانی ترین آنها را سوره بقره که دویست و هشتاد و شش آیه است .

آیه در لغت به معانی مختلف به کار رفته است :
۱- علامت و نشانه ، شاعر گفته است : توهمت آیه فعرفتها ، لسته اعوام واذا العام سابع .نشانه هایی در او بود شش ساله به نظر می رسید در حالی که هفت ساله بود . سوره البقره آیه ۲۴۸ : ان آیه ملکه . یعنی نشانه ملکش .
۲- معجزە ، سورە البقره آیه ۲۱۱ .
۳ – برهان و دلیل ، سورە الروم آیه ۲۲ ٕ
۴ – عبرت ، سوره نحل آیه ۶۵ ٕ
۵ – شگفت , سورە موءمنون آیه ۵۰ ٕ علوم القرآن احمدیان ص ۴۰ .
آیه در اصطلاح قرآن به قسمتی از کلام خدا گفته می شود که از قبل و بعد خود قطع شده و در ضمن سوره ای آمده باشد .
مناسبت معنی اصطلاحی آیه با هر یک از معناهای لغوی روشن است؛ح زیرا آیه قرآن جهتی از کلمات و معجزه و نشانه صدق دعوی و برهان حقانیت رسالت پیامبر و عبرت روزگاران و از هر حیث هم دلاویز و شگفت انگیز است .
به نظر می آید همان گونه که قسمت کوچکی از کلام پروردگار آیه نام گذاری شده و آیه به معنی نشانه است ، این نام گذاری بیانگر آن است کە این کلام خود نشانه قدرت خداوند است ، یا نشانه الهی بودن این کلام است .
نام گذاری چند آیه به سوره ، با توجه به معنی لغوی دو واژه ، در بر گیرنده این پیام است که هر قسمتی از قرآن نشانه منزلت و برتری آن برسخن بشر است که هیچ کلامی بەجز قرآن دارای چنین نشانه ای از منزلت و مقام رفیع نمی باشد و فرق میان هر قطعه از کلام بشر با کلام پروردگار همانند فرق خالق انسان و خالق جهان هستی ، با مخلوقات است ، بنابر این نام گذاری ها هدفدار و آگاهانه بوده است و بیان کننده منزلت کلام پروردگار می باشد .
تشخیص اینکه کلام و کلمات یک سوره از کجا تا کجا یک آیه است تنها کار شارع مقدس است و قیاس و رای را در این باره مجالی نیست .
🔹کلمه آخر آیه را فاصله و جمع آن را فواصل نامیده اند .
جزایری در کتاب تبیان خود گفته است : بە اتفاق تمام شمارندگان ، تعداد آیه های قرآن شش هزار و دویست و کسری است . علم القرآن احمدیان ص ۴۲ .

عمر قار پور سیمینه ی بوکان

از طريق
عمر قادرپور
منبع
sozimihrab
برچسب ها

عمر قادرپور

آذربایجان غربی - سیمینه - بوکان نویسنده و مترجم دعوتگر دینی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن