عباداتفقه

تأثیر تسبیح در تغییر تقدیر

نویسنده : دکتر علی صلابی
آیا تسبیح تقدیر را تغییر می‌دهد؟
مطلبی را خواندم، نظرم را به خود جلب کرد، دوست دارم که نظر شما را نیز به آن جلب کنم اگر آن را تا آخر بخوانی.

موضوع تسبیح در قرآن را پیگیری کردم، به نتیجه‌ی عجیبی رسیدم. دیدم که تسبیح تقدیر را تغییر می‌دهد همان طور که در قصه‌ی یونس (علیه الصّلاه و السّلام) آمده که خداوند می‌فرماید: {فَلَوْلَا أَنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِینَ (۱۴۳) لَلَبِثَ فِی بَطْنِهِ إِلَى یَوْمِ یُبْعَثُونَ} [الصافات: ۱۴۳، ۱۴۴] ‏ اگر او قبلاً از زمره‌ی تسبیح کنندگان نمی‌بود. او در شکم ماهی تا روز رستاخیز می‌ماند.‏

چون یونس چنین تسبیح کرده بود: {لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِین} [الأنبیاء: ۸۷] پروردگاری جز تو نیست و تو پاک و منزّهی ( از هرگونه کم و کاستی، و فراتر از هر آن چیزی هستی که نسبت به تو بر دلمان می‌گذرد و تصوّر می‌کنیم . خداوندا بر اثر مبادرت به کوچ بدون اجازه‌ی حضرت باری ) من از جمله‌ی ستمکاران شده‌ام (مرا دریاب !). ‏ ‏

تسبیح همان ذکری است که کوهها و پرندگان همراه داود (علیه الصّلاه و السّلام) تکرار می‌کردند: {وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یُسَبِّحْنَ وَالطَّیْرَ} [الأنبیاء: ۷۹] ‏ و کوهها و پرندگان را در ذکر و تسبیح با داود همراه ساختیم.
تسبیح ذکر تمامی آفریده‌ها است. خداوند می‌فرماید: { أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِیحَهُ وَاللَّهُ عَلِیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ } [النور: ۴۱] ‏(ای پیغمبر،) مگر نمی‌دانی که همه‌ی کسانی و همه‌ی چیزهائی که در آسمان‌ها و زمین بسر می‌برند، و جملگی پرندگان در حالی که (در هوا) بال گسترده‌اند، سرگرم تسبیح (خدا و فرمانبر اوامر) او هستند؟! همگی به نماز و تسبیح خود آشنایند (و برابر فرمان تکوینی یا تشریعی، و یا الهام الهی، به وظیفه‌ی خویش در زندگی آگاهند، و به زبان قال یا حال بیانگر عظمت و جبروت پروردگار و نمایانگر قدرت و حکمت آفریدگارند)، و خدا دقیقاً آگاه از کارهائی است که انجام می‌دهند. ‏ ‏
هنگامی که زکریا از محراب عبادتش خارج شد به مردم دستور داد که تسبیح کنند و گفت: {فَخَرَجَ عَلَى قَوْمِهِ مِنَ الْمِحْرَابِ فَأَوْحَى إِلَیْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُکْرَهً وَعَشِیًّا } [مریم: ۱۱] ‏ بعد (از این بشارت، زکریّا) از محراب (عبادت) بیرون آمد و به پیش قوم خود رفت و با رمز و اشاره بدیشان گفت: بامدادان و شامگاهان (به شکرانه‌ی این نعمت که در سرنوشت آینده‌ی همه‌ی شما تأثیر بسزا دارد) به تسبیح و تقدیس (خدا) بپردازید. ‏ ‏

موسی دعا کرد و از پروردگار خواست که برادرش هارون را وزیر و همکار او گرداند تا او را بر تسبیح و ذکر فراوان یاری دهد: { وَاجْعَلْ لِی وَزِیرًا مِنْ أَهْلِی (۲۹) هَارُونَ أَخِی (۳۰) اشْدُدْ بِهِ أَزْرِی (۳۱) وَأَشْرِکْهُ فِی أَمْرِی (۳۲) کَیْ نُسَبِّحَکَ کَثِیرًا (۳۳) وَنَذْکُرَکَ کَثِیرًا } [طه: ۲۹ – ۳۴]و وزیری از خاندانم برای من قرار ده، برادرم هارون را، با او پشتم را محکم کن، و او را در کارم شریک ساز، تا تو را بسیار تسبیح گوییم، و تو را بسیار یاد کنیم.

می‌بینیم که تسبیح ذکر اهل بهشت است: {إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ یَهْدِیهِمْ رَبُّهُمْ بِإِیمَانِهِمْ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (۹) دَعْوَاهُمْ فِیهَا سُبْحَانَکَ اللَّهُمَّ وَتَحِیَّتُهُمْ فِیهَا سَلَامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ } [یونس: ۹، ۱۰] کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، پروردگارشان آنها را در پرتوی ایمانشان هدایت می‏کند، از زیر قصرهای آنها در باغ‌های بهشت نهرهایی جاری است. ‏ در بهشت دعای مؤمنان: پروردگارا، تو منزّهی (از آنچه کافران در دنیا می‌گفتند) و سلام آنان در آن (خطاب به همدیگر) درودتان باد (ای فرمانبرداران یزدان سبحان)، و ختم دعا و گفتارشان: شکر و سپاس پروردگار جهانیان را سزا است، (که ایمان را نصیب ما کرد و از ما خوشنود گردید). ‏ ‏ ‏

تسبیح ذکر مخصوص ملائکه است. خداوند می‌فرماید: {وَالْمَلَائِکَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَیَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِی الْأَرْضِ} [الشورى: ۵] و فرشتگان ( با همه قدرتی که دارند دائماً ) به تسبیح و تقدیس پروردگارشان مشغول و برای کسانی که در زمین هستند درخواست آمرزش می‌کنند.
به درستی که تسبیح جایگاهی بزرگ و تأثیر بسزایی دارد، تا جایی که خداوند به وسیله‌ی آن تقدیر را تغییر می‌دهد همان طور که در جریان یونس (علیه الصلاه و السّلام) رخ داد.

پروردگارا، ما را از کسانی قرار بده که بسیار تسبیح تو می‌کنند و بسیار ذکر تو می‌کنند.
سبحان الله و بحمده عدد خلقه و رضا نفسه و زنه عرشه و مداد کلماته
این دو چیز آشکار( تسبیح و رضایت درونی) در ذهن من به صورت واضح مرتبط نبودند. امّا آیه‌ای از قرآن انگار این رمز را برای من کشف کرد که چگونه تسبیح در زندگی یکی از اسباب رضایت نفسی و درونی است. خداوند متعال می‌فرماید: {وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا وَمِنْ آنَاءِ اللَّیْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّکَ تَرْضَى } [طه: ۱۳۰] و قبل از طلوع آفتاب و پیش از غروب آن، و در اثناء شب و در بخش‌هائی از روز، به تسبیح و ستایش پروردگارت مشغول شو، تا (پیوندت با خدا استوار گردد و آرامش خاطر به تو دست دهد، و بدانچه برایت مقدّر شده است) راضی و خوشنود شوی.

ببین که چگونه تسبیح تمام زندگی را در بر می‌گیرد: قبل از طلوع و قبل از غروب و در دل شب و اول اخر روز. هیچ بخشی از شبو روز نمی‌ماند که این آیه آن را در بر نگیرد و تشویق به تسبیح در ان نکند.
رضایت در این آیه عام است و دنیا و آخرت را شامل می‌شود.
خداوند در اخر سوره‌ی حجر می‌فرماید: {وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّکَ یَضِیقُ صَدْرُکَ بِمَا یَقُولُونَ (۹۷) فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَکُنْ مِنَ السَّاجِدِینَ } [الحجر: ۹۷، ۹۸] و ما می‌دانیم که سینه‌ات از آنچه می‌گویند، تنگ می‌شود (و از استهزاء و استهانت و الفاظ شرک‌آلودشان دلت به هم می‌آید). پس (به هنگام هجوم ناراحتی‌ها و اندوهها متوسّل به تسبیح و تقدیس خدا شو و زبان) به حمد و ثنای پروردگارت بگشای و از زمره‌ی سجده‌کنندگان (و نمازگزاران) باش. ‏ ‏
بنگر و ببین که چگونه این آیه‌ی بزرگ نسخه‌ی شفای دلتنگی را می‌پیچد و داروی آرام بخش دل و درون را تجویز می‌کند.

یکی از شگفت انگیز ترین معلوماتی که قرآن در اختیار ما می‌گذارد این است که ما در جهانی به سر می‌بریم که پر از صدای تسبیح است:
{ وَیُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهِ وَالْمَلَائِکَهُ مِنْ خِیفَتِهِ } [الرعد: ۱۳] ‏ و رعد (مانند همه‌چیز فرمانبردار یزدان است و با صدائی که از آن می‌شنوید، با زبان حال)، و فرشتگان از هیبت و عظمت یزدان، (به زبان قال)، تسبیح و حمد و ثنای خدا را می‌گویند.‏ ‏
{ تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِیهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَکِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ إِنَّهُ کَانَ حَلِیمًا غَفُورًا }[الإسراء: ۴۴] ‏ آسمانهای هفتگانه و زمین و کسانی که در آنها هستند همگی ، تسبیح خدا می‌گویند و هیچ موجودی نیست مگر این که ( به زبان حال یا قال ) حمد و ثنای وی می‌گویند ، ولی شما تسبیح آنها را نمی‌فهمید، بی‌گمان یزدان بس شکیبا و بخشنده است.

{ وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُودَ الْجِبَالَ یُسَبِّحْنَ وَالطَّیْرَ } [الأنبیاء: ۷۹] و کوهها و پرندگان را در ذکر و تسبیح با داود همراه ساختیم.
سبحانک یا ربّ
اکنون می‌دانیم که چقدر از لحظات عمر ما بیهوده گذشته که آن را با تسبیح بهره‌ور نکردیم.
خداوند من و شما دوستانم را از بسیار تسبیح کنندگان قرار دهد.
برای دوستان‌تان بفرستید و اجر و پاداش خودتان را چندین برابر کنید. به امید خدا، تسبیح خود و تسبیح آنان در نامه‌ی عمل شما نوشته می‌شود.
خداوند اوقات شما را پر سعادت گرداند.
خداونداعمال نیک ما و شما را قبول کند.

مترجم : رحمن جعفری

برچسب ها
نمایش بیشتر

رحمن جعفری

@استان کردستان - سقز @نویسنده و مترجم @دعوتگر و فعال دینی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن