عباداتفتاویفقه

ترک نماز جمعه و جماعت به بهانه کرونا- بخش چهارم

آنچه مطالعه خواهید کرد عبارت است از نظرات دو تن از علمای دینی بارز شهرستان مهاباد در باره شرایط پیش آمده و کرونایی امیدوارم برای همه مفید باشد

الحمدلله والصلاه والسلام علی رسول الله محمد و آله من والاه

این روزها سوال بسیاری از مردم مسلمان و خداجو این است که اگر به منظور پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا از ایاب و ذهاب به مساجد و شرکت در نماز جماعت و جمعه خودداری کنیم آیا گناهکار محسوب می شویم یا خیر ؟

بر همین اساس سوزی میحراب این سوال مردمی را با تعدادی از ماموستایان و علمای طراز اول منطقه درمیان گذاشته است امید است جواب های ارائه شده برای همگان مفید و قانع کننده باشد. انشاالله

سوال اول : همچنانکه استحضار دارید این روزها به منظور پیشگیری از ویروس واگیردار کُرونا در کشورمان کلیه مراکز علمی و آموزشی و آسایشگاه ها و تالارها و … تعطیل اعلام شده است؛ بر این اساس نظر شما در مورد تجمع نمازگزاران – بویژه زنان و کودکان –  در نمازهای جمعه و جماعت که سلامتی آنان را با خطر ابتلا به این ویروس جهانی تشدید می کند، از لحاظ فقهی چیست ؟

پاسخ : عرض سلام و خسته نباشید دارم خدمت دست اندرکاران “سۆزی میحڕاب” از خداوند متعال مسألت دارم که به شما به خاطر خدمات و زحماتی که در فضای مجازی بر دوش کشیده‌اید به‌ویژه اقدام اخیرتان در رابطه با ویروس کرونا… پاداش خیر عطا فرماید

مشخص است که شرکت کردن مسلمانان در نماز جمعه و جماعت در شرایط امروز و باتوجه به شیوع کرونا ویروس، باید عرض کنم که علما در مورد مسائل این چنینی نمی‌توانند – به تنهایی – از خودشان نظر و فتوا صادر کنند ؛ بلکه پس از آنکه خطرات این ویروس از نظر پزشکان و متخصصان محرز و دلایل کافی ارائه شد که این گونه تجمعات بر انتقال این ویروس تاثیر دارد، در اینجا علمای اسلامی نظر خود را به این متخصصان واگذار می‌نمایند که اگر آنها ضرر و خطری در آن ببینند، ما نیز می‌گوییم :

«مردم بخاطر جلوگیری از ابتلا به ویروس کرونا می توانند در نماز جمعه و جماعت شرکت نکنند ؛ زیرا هنگامی که فرمایشات پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم و نظر علما و فقها را نگاه می‌کنیم می‌بینیم که کوچک ترین مشکل و عذر را پذیرفته اند و اجازه شرکت نکردن در چنین مراسماتی را داده و می‌دهند..»

 برای مثال کسی که دهانش در اثر خوردن سیر و پیاز و… بوی بد بدهد، حضورش در مسجد جهت اقامه نماز جمعه یا جماعت نه تنها ثواب نیست ؛ بلکه گناه به حساب می آید ! و چنانچه اگر شخص سیرخورده از روی عمد به چنین کاری مبادرت بورزد، گناهکار خواهد بود.

مسئله مریضی و پخش و انتقال ویروس که در دست کسی نبوده و اتفاقی است که روی داده و چون اهل فن به خطرات آن واقف بوده و آن را گوشزد نموده‌اند، بنابراین مردم مسلمان می‌توانند به منظور مبتلا نشدن به آن و یا عدم نقل آن در جامعه در نماز جمعه و جماعت شرکت نکنند.

«اینجانب توصیه می کنم خواهران مسلمان با توجه به اینکه نماز جمعه(حد اقل در مذهب ما) بر آنان واجب نیست و همچنن کودکان و نوجوانانی که به سن تکلیف نرسیده‌اند، در چنین مراسمات مذهبی شرکت نکنند»

«همچنینین سفارش می کنم کسانی را  که – بنا به نظر پزشکان – بیشتر در معرض خطر و مریضی قرار دارند، از شرکت در نماز جمعه و جماعت اکیداً خودداری نکنند ..»

 البته باید توجه داشت که این عذر تا زمان برطرف شدن این ویروس  برای همه مردم مسلمان قابل قبول بوده و پس از رفع آن ، حکم به حالت سابق برمی گردد و مردم کماکان باید بر انجام عبادات و فرایض حریص باشند .

 ناگفته نماند احکام فقهی به ویژه آن دسته که اجتهادی هستند بر ظن و گمان استوار بوده و اگر ظن و گمانِ خطری برای آحاد مردم وجود داشته باشد، باید برای رفع آن خطر اقدام شود .

سوال دوم : توصیه های فقهی شما به آن دسته از امامان جمعه ای که جمعه هایشان را برگزار می کنند، چیست ؟

پاسخ : اما در رابطه با وظیفه امامان جمعه و جماعت نیز در این شرایط کاملاً استثنایی باید عرض کنم که یکی از ارکان جمعه عبارت است از:

 توصیه و سفارش نمازگزاران به حق و تقوی، امری که که بخشی از آن مربوط می شود به بهداشت و نظافت و پیشگیری از مریضی و توصیه به تقوا تنها در نماز و روز و شعایر دینی خلاصه نمی‌شود .

و امامان جمعه و جماعت نباید از سفارش به جوانب مختلف بهداشت که بسیار مورد تأکید اسلام قرار گرفته و یکی از دستاوردهای اسلام می باشد غافل بمانند ؛ زیرا بر اساس فرمایش رسول اسلام بهداشت بخش یا نصفی از ایمان را به خود اختصاص می‌دهد و نصوص زیادی در این زمینه وجود دارد .

سوال سوم : توصیه های بهداشتی شما به نمازگزارانی که – علیرغم معذور بودنشان – جهت اقامه نماز جمعه و جماعت در مساجد حضور پیدا می کنند چیست ؟

پاسخ : پیشنهاد می‌کنم که:

١- سعی شود مردم نمازگزار زمان کمتری را در مسجد بمانند.

٢- شرایط پیش آمده فرصتی است تا امامان جمعه، بخش “مترجمی” – یکی از نمازگزاران ضمن سردادن اذان دوم  و خواندن حیثی از ابوهریره و تلاوت آیه ان الله و ملائکته یصلون علی النبی …- را که چندان مستدل به نظر نمی رسد و حتی برخی آنرا “بدعت” می دانند و حتی در کتابهای فقهی مذهب امام شافعی رضی‌الله‌عنه نیز چنین آمده، حذف نمایند.

٣- زمان اقامه نماز جمعه و ارائه خطبه را تقلیل داده و به حداقل – پانزده الی بیست دقیقه برسانند.

۴- امامان جمعه در این شرایط غیر عادی از نمازگزاران نخواهند که صف هایشان فشرده و به هم چسپیده باشد ؛ بلکه از آنان بخواهند که عادی بنشینند.

۵- به محض تمام شدن نماز نمازگزاران متفرق شوند و از خواندن اذکار و اوراد و سنت های راتبه در مسجد خودداری کنند.

۶- سفارش می کنم نمازگزاران را به رعایت اصول بهداشتی قبل و بعد از حضور در مسجد؛ حتی الامکان در منزل وضو بگیرند و حتی المقدور در منزل وضو بگیرند و از سرویس بهداشتی عمومی مسجد استفاده نکنند .

سوال چهارم : توصیه های بهداشتی شما به خادم و هیات امنای مساجد بویژه در این ایام پر التهاب چیست ؟

پاسخ : به نسبت وظیفه خادمان مساجد؛ ضروری است که تلاش مضاعف و حداکثری در بهداشت و پاکیزه نگاه داشتن مساجد را داشته باشند و تمام امکانات مسجد (دستگیره‌ها، شیرهای آب دستشویی و وضو خانه و…) را که بیشتر در معرض استفاده نمازگزاران قرار می‌گیرند را قبل و بعد از نماز با مواد ضدعفونی لازم، تمام و کمال ضدعفونی کنند…

سوال پنجم :در رابطه با شرکت مردم مسلمان در مجالس ترحیم و فاتحه خوانی چه می گویید آیا حضورشان در این گونه مناسبت ها که عاداتی بیش نیست مشروع است ؟

پاسخ : در پاسخ به شرکت در مجالس ترحیم لازم است که بدانیم این مراسمات هیچ جنبه شرعی نداشته و وظیفه دینی ما ایجاب می‌کند  که در واجبات چهارگانه جنازه همانا غسل، نماز، کفن و خاک‌سپاری شرکت کنیم و از حضور در مراسم ختم که معمولا در مساجد و با جمعیت انبوه برگزار می شود خودداری نمایند .

لازم است توجه داشته باشیم که مراسم و مجالس ختم و ترحیم هیچ گونه مشروعیتی ندارند و آن در واقع عادتی بیش نبوده و قطعاً عبادت نیست .  

شایسته است ماموستایان در مراسم خاک‌سپاری مردم را با توجه به وضعیت پیش آمده در این زمینه توجیه نموده و از آنان بخواهند که از حضور در آن مراسم ها پرهیز داشته و اگر چنانچه ناگزیر بودند نکات بهداشتی را در چنین حالاتی رعایت نمایند  و اقوام و فامیل های مرحوم بخواهند که به حضور حداقلی در منازل اکتفا نموده و از حضور در مسجد خودداری نمایند

از خواهران مسلمان می خواهم به حتی الامکان در مراسم ترحیم شرکت نکنند و از بردن کودکانشان به آن مجالس پرهیز نمایند ..

به یاد داشته باشیم که اگر ما توصیه‌های بهداشتی را رعایت نکنیم و سبب مریضی و یا مردن فردی بشویم، گناهکار خواهیم بود .

بیایید ما مسلمانان در این زمینه و سایر عرصه ها سرآمد و الگو باشیم.

برای همه مومنان و نمازگزاران آرزوی تندرستی و سلامتی دارم..

ماموستا سید مصطفی محمودیان – امام جماعت و جمعه روستای یوسف کند

******************************************************************

توصیه های کُرونایی حاجی ماموستا شفیع برهانی به نمازگزاران

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله و الصلاه و السلام على رسوله و آله و صحبه أجمعین.

در پاسخ به سؤالات مطرح شده توجه همگان را به موارد زیر جلب مى نمایم:

این روزها سوال بسیاری از مردم مسلمان و خداجو این است که اگر به منظور پیشگیری از ابتلا به ویروس کرونا از ایاب و ذهاب به مساجد و شرکت در نماز جماعت و جمعه خودداری کنیم آیا گناهکار محسوب می شویم یا خیر ؟
بر همین اساس سوزی میحراب این سوال مردمی را با تعدادی از ماموستایان و علمای طراز اول منطقه درمیان گذاشته است امید است جواب های ارائه شده برای همگان مفید و قانع کننده باشد. انشاالله

سوال اول : همچنانکه استحضار دارید این روزها به منظور پیشگیری از ویروس واگیردار کُرونا در کشورمان کلیه مراکز علمی و آموزشی و آسایشگاه ها و تالارها و … تعطیل اعلام شده است؛ بر این اساس نظر شما در مورد تجمع نمازگزاران – بویژه زنان و کودکان – در نمازهای جمعه و جماعت که سلامتی آنان را با خطر ابتلا به این ویروس جهانی تشدید می کند، از لحاظ فقهی چیست ؟

پاسخ : وجوب نماز جمعه با شرایط آن و نیز وجوب کفایى نماز جماعت براى مردان بر کسى پنهان نیست، ولى در کتب فقهى به عذرهایى براى عدم حضور در آن ها اشاره شده است که نگرانى از ابتلا به بیمارى هاى مسرى و خطرناک در رأس آن ها قرار دارد..

– «بنا بر این اشکالى را در ترک موقت نماز جمعه و در رتبه بعدى نماز جماعت تا زمان رفع خطر و عادى شدن اوضاع نمى بینم»

– « و چنانچه خطر حضور، جدى تر پیش بینى شود، واجب است افراد از حضور در جمعه و جماعت خود دارى کنند..»

-«قابل توجه است که خانم ها اساسا مکلف به شرکت در نماز جمعه و جماعت نیستند، بلکه براى آنان در حالت عادى نیز بهتر آن است در خانه نماز بخوانند.»

سوال دوم : توصیه های فقهی شما به آن دسته از امامان جمعه ای که جمعه هایشان را برگزار می کنند، چیست ؟

پاسخ : از روحانیون محترم و امامان جمعه و جماعت انتظار مى رود موضوع را به مردم اطلاع دهند و به نوبه خود به حفظ سلامت مردم کمک شایسته بکنند و لزوم توجه جدى به نظافت شخصى و رعایت بهداشت و سعى در پاک نگاه داشتن مساجد و دیگر اماکن عمومى را به آنان تذکر دهند.

سوال سوم : توصیه های بهداشتی شما به نمازگزارانی که جهت اقامه نماز جمعه و جماعت در مساجد حضور پیدا می کنند چیست ؟

پاسخ : در صورت ضعیف بودن احتمال مبتلا شدن و در نتیجه امکان حضور در مساجد نیز، لازم است اشخاص عموما به تو صیه هایى که در مورد حفظ بهداشت شخصى یا عمومى مى شود، توجه جدى داشته باشند و دست اندر کاران مساجد از جمله هیأت امنا بایدامکانات نظافتى مساجد را بیشتر کنند و با تهیه شوینده ها و وسایل لازم بهداشتى و ضد عفونى به سلامت خود و سایرین کمک نمایند.
در آخر با تضرع و زارى از خداوند تعالى مى خواهم از روى لطف و کرم و احسان خود ما و همه مسلمانان را از شر این بیمارى و از هر خطر و بلایى در امان دارد.

و السلام علیکم و رحمه الله.

✍️ شفیع برهانی امام جماعت مسجد موکریان مهاباد

از طريق
http://sozimihrab.org/
منبع
http://sozimihrab.org/
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن