قرآن و حدیث

تعارض آیه ی قرآنی با حدیث نبوی!

 

سؤال: آیا آیه کریمه: ( وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ) یعنى: ( من جن ها و انسان ها را فقط برای این آفریدم که تنها مرا بپرستند)الذاریات/۵۶ با دعای رسول الله صلی الله علیه وسلم که می فرماید: ( لا احصی ثناء علیک) یعنی: ( پروردگارا هر اندازه تو را ستایش کنم نمی توانم حق ستایش تو را به جا بیاورم)تناقض دارد؟ و دیگر اینکه بدعت چیست؟ و آیا در دین بدعت خوب و بد وجود دارد؟

پاسخ:

آیه و حدیث مذکور هیچ تناقضی با یکدیگر ندارند بلکه مورد نفی شده در حدیث مذکور ، “احصاء” و شمارش می باشد که در اینجا به معنی احاطه است و این که هیچ بنده ای نمی تواند آنگونه که در خور است خدا را ستایش نماید صحیح می باشد؛ زیرا عبد هر اندازه که از کلمات جامع و قدرت بیان و شیوایی زبان برخوردار باشد بازهم نمی تواند حق ستایش خداوند را آنگونه که شایسته است به جا بیاورد.

 امام مالک رحمه الله در شرح حدیث مذکور می فرماید: معنای حدیث این است که: من نمی توانم نعمت ها و الطافی که به من ارزانی داشته ای را بشمارم و هر اندازه در ستایش تو مبالغه کنم بازهم نمی توانم حق ستایش تو را به جا بیاورم؛ اما این نفی به معنای ناتوانی در اصل انجام ستایش نیست بلکه بیانگر نفی ادای حق ستایش در حد جزئیات آن است؛ اما ستایش خداوند متعال به طور کلی برای هر انسان مومن امکان پذیر می باشد همانطور که عبارت های حمد و ستایش در احادیث متعددی از رسول الله صلى الله علیه وسلم ثابت و روایت شده است.

علت اینکه انسان قادر به ادای حق ستایش خداوند متعال نیست این است که ادای حق ستایش خداوند متعال مستلزم احاطه داشتن به همه نام ها وصفات خداوند متعال است که تحقق این امر برای هیچ یک از مخلوقات ممکن نمی باشد؛ زیرا خداوند می فرماید: (وَلَا یُحِیطُونَ بِهِ عِلْمًا)یعنى: ( و- مخلوقات- هیچگونه احاطه ای به علم او ندارد) طه/۱۱۰

بنابراین هر اندازه حمد و ستایش خداوند را بگوییم هرگز نمی توانیم حق ستایش او را به جا بیاوریم زیرا ما از همه نام ها و صفات خداوند او مطلع نیستیم و نیز می توان علت دیگری را مطرح نمود و آن این است که: نعمت های هایی که خداوند به بندگانش ارزانی کرده است بسیار زیاد می باشند و انواع و اقسام بی شماری دارند و لازمه هر نعمت این است که خداوند را در ازای آن حمد و ستایش نمود که این امر در توان و دانش بشر نمی گنجد طوری که خداوند می فرماید: (وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَهَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا)یعنى: ( و اگر- بخواهید- نعمت های خدا را بشمارید- هرگز قادر به- شمارش آنها نخواهید بود) ابراهیم /٣۴

آری؛حمد و ستایش از آن الله است؛ ستایشى به گستردگی آسمان ها و زمین و آنچه که در بین آن دو است و ستایشی به گستردگی چیزی که بعد از آنها می خواهد .

 چه راست گفته است سراینده این شعر:

إذا نحنُ أثنینا علیک بمدحهٍ ***فهیهاتَ یُحصى الرَّملُ أو یُحصى القَطْر

یعنی: -پروردگارا- اگر ما یک بار مدح و ستایش تو را بگوییم- حق آن را ادا نکرده ایم- زیرا قادر -به شمارش- شن ها و قطره های باران نیستیم – تا شکر آنها را هم به جای آوریم

ولکنَّنا نأتی بما نستطیعُه *** ومن بذل المجهودَ حقَّ له العُذر

اما ما به اندازه توان خویش- حمد و ستایش- تو را می گوییم و آنکه همه تلاش خود را به کار می بندد- قطعا در قصورش- مشمول استحقاق پذیرش عذر می باشد.

شیخ دکتر/ خالد بن عبدالله المصلح

ترجمه: حامد مشکوه

١۴٣٧/۴/٢٨ هجری قمری

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن