معرفی.مصاحبه

جماعت اسلامی پاکستان

جماعت اسلامی پاکستان

تاریخچه جماعت اسلامی

 در اوت ۱۹۴۱م/ شهریور ۱۳۲۰خ، یعنی شش سال پیش از استقلال پاکستان به پیشگامی مولانا «ابوالاعلی  مودودی»(۱۹۰۴م) و با همراهی بیش از هفتاد تن از علمای مسلمان شبه قاره در شهر لاهور درایالت پنجاب هند تأسیس شد.

از همان هنگام تاسیس جماعت اسلامی، ابوالاعلی مودودی به امیری آن برگزیده شد و به جز دوره هایی کوتاه تا سال ۱۹۷۲م در این مقام باقی ماند.

تاسیس جماعت اسلامی کم وبیش واکنشی بود به «قطعنامه ی پاکستان»  که در مارس۱۹۴۰م در نشست سالانه ی مسلم لیگ در لاهور و به رهبری محمد علی جناح به تصویب رسید.

 این قطعنامه سنگ بنای تشکیل پاکستان به شمار می آمد و در آن استقلال کشور مسلمانان شبه قاره ی هند به نام پاکستان به عنوان کشوری مستقل از بریتانیا و هندوستان، پیش بینی شده بود.

 در این سال ها، مسلم لیگ سراسر هند با تلاش رهبریِ نیرومند و سخت کوشانه ی محمد علی جناح، رهبری و هدایت جنبش مسلمانان شبه قاره ی هند را در دست داشت.

پایه گذاران جماعت اسلامی و به ویژه مولانا مودودی می خواستند با تاسیس جماعت، از نفوذ و تاثیرگذاری مسلم لیگ در میان مسلمانان شبه قاره و به ویژه در جنبش استقلال خواهی مسلمانان بکاهند. مودودی و دیگر رهبران جماعت اسلامی بر این باور بودند که رهبران مسلم لیگ افرادی سکولار هستند که نمی بایست در مقام رهبری جنبش مسلمانان برای ایجاد کشوری جدید قرار بگیرند.

به نظر آنها کشور جدید که قرار بود برای مسلمانان پایه ریزی گردد، باید توسط رهبرانی معتقد و باورمند به آیین اسلام و آموزه های سیاسی و اجتماعی آن به وجود آید.

البته این نکته ی مهم را هم نباید ناگفته گذاشت که دست کم در نظر مودودی ایجاد کشور مستقل برای مسلمانان به خودی خود ارزش و اهمیت چندانی نداشت؛ بنابر ایده های وی، آرمان اصلی دین اسلام ایجاد جامعه ای بود که در آن شیوه ی زندگی اسلامی پیاده گردد و نه این که به ضرورت، کشور تازه ای برای مسلمانان ایجاد گردد؛ این جامعه ی اسلامی از نظر مودودی و جماعت می توانست در درون مرزهای سیاسی هند نیز به وجود آید.

از این نظر دیدگاه مودودی و پیروانش در جماعت، با علمای دیوبندی مخالف جنبش پاکستان اختلاف داشت.

این گروه اخیر که «جمعیت علمای هند» نماینده ی اصلی آنها به شمار می آمد، نگرشی ملی گرایانه و ضداستعماری داشتند ؛ به نظر آنها اسلام مردمان را از وفاداری به سرزمین و هویت ملی پیشین خود باز نمی داشت.

 مهم ترین دشمن آنها امپریالیسم بریتانیا بود و هدف اصلی ایشان هم استقلال هند به گونه ای یکپارچه و بیرون راندن انگلیسی ها از آن بود. به نظر آنها جنبش پاکستان از آنجا که هندوستان را چند پاره می کرد و افزون بر آن موجب تاخیر در استقلال آن شده بود،  خدمتی در راستای خواسته ها و منافع بریتانیا به شمار می آمد.

 

-جماعت اسلامی شبه قارهء هند پاکستان یک گروه اسلامی معاصر است که تمام کوشش خودرا در راه اجرا و تطبیق شریعت اسلامی در زندگی مردم و مقابله جدی با همه گروه های علمانی و سکولار که می خواهند بر منطقه سلطه حاصل کنند، تمرکز داده است.

تأسیس و اشخاص تاثیر گذار:

اول: مؤسس آن:

-ابوالاعلى مودودی : ( ۱۳۲۱-۱۳۹۹هـ) ( ۱۹۰۳-۱۹۷۹م) در شهر اورنک آباد دکن ولایت حیدرآباد متولد شد، تربیت و تعالیم ابتدائی خود را نزد والدش سید احمد حسن فراگرفت، نسبش به خاندان قطب الدین مودودی که مشهور به دیانت و روحانیت بود، می رسد.

-مرحله دعوت و تبلیغش از زمان وارد شدن به میدان نویسندگی و امور فرهنگی در سال ۱۹۱۸م شروع شد.

در سال ۱۹۲۰م یک جبهه فرهنگی از روزنامه ها و مجلات تشکیل داد که هدف از آن آزادی ملت مسلمان و تبلیغ اسلام بود. وی در چندین جریده به حیث نویسنده ، مدیر، و رئیس ایفاء وظیفه نمود.

-کتابش ( الجهاد فی الاسلام) که سال ۱۹۲۸م به نشر رسید، تأثیر بزرگی در تشویق مردم و بر انگیختن آنها در مقابله با انگلیس و بت پرستان و در مقابل تمام دشمنان اسلام در همه جا داشت.

-سال ۱۹۳۳م مجلهء ( ترجمان القرآن) را از حیدرآباد دکن به نشر رسانید، شعار این مجله این بود که «ای مسلمانان: دعوت قرآن را با خود داشته و برپاخیزید وعالم را حلقه کنید» از طرف همین مجله افکار خود را به مردم پاکستان رسانید که این کار راه را به تأسیس جماعت اسلامی وی بعدها هموار ساخت.

-در سال ۱۹۳۷- ۱۹۳۸م نظر به دعوت محمد اقبال (۱۸۷۳-۱۹۳۸م) به لاهور رفت و در باثانکوت دار الاسلام تأسیس نمود که در آنجا اشخاص را تربیت می نمود و کتاب تألیف می کرد ولی علامه اقبال بعد از به دوران رسیدن مودودی چند ماهی زنده بود و بعد از آن جهان فانی را وداع گفت.

-از طریق مجله ترجمان القرآن ، مودودی علماء و رهبران مسلمانان را به سوی مجلسی که در لاهور ۲۶اغسطس ۱۹۴۱م/۱۳۶۰هـ ترتیب داده بود، فراخواند، در این مجلس (۷۵) شخص که نماینده کشورهای مختلف هند بودند حضور داشتند و در همین مجلس جماعت اسلامی تأسیس گردیده و شخص مودودی به عنوان امیر جماعت تعیین گردید.

-در آن ایام که زمام سلطه به دست بریطانیایى ها بود، مودودی فتوای جرئت مندانه خود را ، مبنی بر حرام بودن خدمت و کار در نیروهای اشغالگر، صادر نمود، که این خود جماعت را در ابتداء ظهورش با هجوم استعمارگران مواجه ساخت.

امام ابوالاعلی مودودی(رح) به عنوان یکی از دعوتگران نمونه و کم‌نظیر مسلمان در جهان معاصر شمرده می‌شود که تمامی عمر پربرکت خویش را وقف دعوت به اسلام نموده و رسالت خود در زندگی را اعلای کلمه‌ی حق و استقرار اسلام در دل پیروان، قرار داد.

اخلاص در دعوت و جهد و تلاش بی‌وقفه‌ی مولانا بزرگ ترین عامل جمع شدن دیگران پیرامون او بود که مرزهای قومی و جغرافیایی را در هم نوردیده و به یک دعوتگر جهان اسلام در هر زمان و مکانی تبدیل شده بود.

-در ۲۸ اغسطس ۱۹۴۷م پاکستان با هر دو جزء خود – پاکستان فعلی و بنگلا دش- از هند جدا شد.

 در پی آن رهبران جدیدی برای جماعت اسلامی در هند قدم به ظهور نهادند  این کار صرف بخاطر تسهیل امور اداری جماعت بود و بس، و در آن اوقات جماعت به پای خود ایستاده بود، برای مسلمانان مهاجر اردوگاه هائی تشکیل داده به آنها کمک های اضطراری می کرد.

-مودودی در زندگی خود، بخاطر جرأتی که در مقابل مخالفان تطبیق شریعت اسلامی در پاکستان داشت، چندین بار زندانی گردیده بود که در بعضی از آنها حکم اعدامش نیز صادر گردید، ولی بعدها محکومیتش تخفیف شده و حکم اعدامش عملی نمی شد، اما این زندانی ها در عزم متین وی تغییری ایجاد نمی کرد، بلکه ایمانش را به دعوت و مبادی اسلامی اش راسخ ترمی کرد.

 

تهیه و جمع آوری : اسماعیل امینی – سردشت

 

اسماعیل امینی

@نویسنده و مترجم @ آذزبایجان غربی - سردشت @ شغل : امام جماعت و خطیب

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن