فقه و فتاویمقالات کوردی

سوده کانی نویژی جه ماعه ت و چوونه مزگه وت

سودەکانی نوێژی جەماعەت و چوونە مزگەوت 


 

دینی ئیسلام ، دینی پێکەوە ژیان و ئاشتی و تەبایی و چەساپاندنی عەدالەت و جوان کردنی ئەخلاقیاتی ئینسان و ئەوپەڕی تەوازووع و عبودیەتە بۆ خوای باڵادەست ، هەر لەبەر ئەم مانا گشتگیرەیە کە کاتێک ئینسان ئیسلام ئەکاتە ناسنامەی خۆی و بەوپەڕی توانای خۆیەوە هەوڵ ئەدات بۆ تەتبیق کردنی ئەحکامە شەرعیەکان ، چونکە هەرکەسێک بتوانێت چەمکە جوانەکانی دینی ئیسلام لە خودی خۆیا بەرجەستە بکات ، بێگومان ئەبێتە عەبدێکی حەقیقی ، ئەبێتە مرۆڤێکی نمونەیی لەو پەڕی جوانی کەمالیاتی ئینسانیدا دەر ئەکەوێت ، لەبەر ئەوەی زۆرینەی چەمکەکانی دینی ئیسلام بۆ باش کردن و پتەو کردنی پەیوەندیە کۆمەڵایەتیەکانە ، واتە پەیوەندیەکی دروستی بە تەواوی مانا مرۆڤ لەگەڵ مرۆڤ وە مرۆڤ لەگەڵ سەرجەم زیندەوەرەکانی دیکەی سەر ئەم زەویە ، لە دینی پیرۆزی ئیسلامدا زۆر گرنگی دراوە بە نوێژی جەماعەت ، چونکە نوێژی جەماعەت زۆر کاریگەری هەیە لەسەر بەهێز بوونی ئاستی  ئیمانی ئینسانی مسوڵمان ، بەتایبەتی نوێژ کردنی لە کاتی خۆیدا لە مزگەوت ” هەر وەک پێغەمبەر ( درودی خوای لێبێت ) ئەفەرمووێت “هەرکەس هاموو شۆی بەردەوامی مزگەوتی هەبوو شایەتی ئیمانداری بۆ بدەن ، لێرەدا چەند مەبەست و سودێکی نوێژی جەماعەت ئەخەینە ڕوو وەک بیرخستنەوەیەک وە هەم وەک دەرخستینی سودەکانی نوێژ کردن بە جەماعەت ، چونکە زۆر کەس هەیە ئەڵێت بۆ ئەوەنە ئەچیت بۆ مزگەوت بۆ لە ماڵەوە نوێژەکەت ناکەیت ! لێرەدا وەک وەڵامێک ئەڵێین ، جیاوازیەکی زۆر هەیە لە نێوان نوێژی جەماعەت و نوێژی تەنهایی لە ماڵەوە “چونکە   


(١) کاتێک مسوڵمانان بە ڕیز ئەوەستن قاچیان بە قاچی یەکەوە و شانیان بە شانی یەکەوە ، ئەوپەڕی یەک ڕیزی مسوڵمانان و عەدالەتی ئەم دینە دەرئەکەوێت کە مسوڵمانان هەموو لە یەک ئاستی ئینسانیدان مەگەر کەسێک تەقوای زیاتر بێت ، بەشێک لە قوڕەیشیەکان لە سەردەمی پێغەمبەردا ( درودی خوای لەسەر بێت ) هەر لەبەر ئەم هۆکارە بوو نەئەبوون بە مسوڵمان ، ئەیان ووت ” چۆن ئەبێت ئێمە مسوڵمان بین لای کۆیلە و هەژار و خەڵکی ئاساییەوە شان بە شانی ئەوان نوێژ بکەین ! هەڵبەت ئەمەش غروری ئەوان بوو لە ئاست خەڵکانی خوار خۆیان ، دینی ئیسلام هاتووە ئەم غروورەی ئینسان بشکێنێت و عەدالەتی کۆمەڵایەتی بچەسپێنێت ، چونکە هیچ کەس لە کەسێکی دیکە زیاتر نیە مەگەر کەسێک عیلمی زیاتر بێت و تەقوای زیاتر بێت ، (ان اکرمکم عند اللە اتقاکم ) .


(٢)نوێژی جەماعەت ئەبێتە هۆی گرێدانی سیلەی ڕەحم و یەکتر بینی و هەواڵ پرسینی نوێژ خوێنان لە کاتی ئامادەبوون بۆ نوێژ ، ئەمەش ئەجر و پاداشتێکی زۆری هەیە لەگەڵ یەکتر تەوقە  کردن  و بە زەردەخەنەوە قسە لەگەڵ یەکتر کردن ، ڕەنگە دۆستی وات هەبێت چەندین هەفتەبێت نەتبینیبێت ، بەڵام لە مزگەوت چاوتان بە یەک ئەکەوێت و لە نزیکەوە ئەحواڵی یەکتر بپرسن و ئەکرێت لە کێشە و موعاناتی یەکتر ئاگادار بن و بە هەموو لا لە هەوڵی چارەسەرکردنیدا بن .


(٣)پاداشتی بەرزی خوایی لە کاتی ئامادەبوون بۆ نوێژی جەماعەت ، هەر وەک لە حەدیپ دا هاتوە هەر نوێژێک بە جەماعەت پاداشتی ٢٧ نوێژی هەیە ڕەنگە زیاتریش ، هەڵبەت تەنها خوای گەورە خۆی ئەزانێت پاداشتی مرۆڤەکان مقابیل بە کارەکانیان چەندە ، ئەمەش ئەکەوێتە سەر تاکی نوێژ خوێن کە ئایا چەنێک بە ئیخلاصەوە نوێژ ئەکات .


(۴)کاتێک مسوڵمان بەرەو مزگەوت ئەڕوات ، هەموو ئەو هەنگاوانەی بە خێر و سەدەقە بۆ ئەنوسرێت کە بەرەو مزگەوت ئەینێت ، هەر ناڕەحەتی و گەرما و سەرمایەکی توش بێت لە ڕێگەدا ، هیچی لای خوا ون نابێت .


(۵)نوێژی جەماعەت جیاواز لە نوێژی تەنهایی ،  ئاسودەیی و دڵنیاییەکی تەواوت پێ ئەبەخشێت ، بە ڕێک و پێکی نوێژەکە ئەنجام ئەدرێت و حەقی تەواو ئەدرێت بە نوێژەکە ، ئەمە وا ئەکات دەمارەکانی ئینسان خاو ببنەوە و مرۆڤ سترێسی و شڵەژاوی نەمێنێت و زۆر زیاتر هەست بە دڵنیایی بکات و دڵ خۆش بێت بەو عیبادەتە کە لەگەڵ براکانیا ئەنجامی داوە کە بریتیە لە نوێژ .


(۶)لە دوای نوێژی جەماعەت لە مزگەوت ، تاکی نوێژ خوێن حەز و خولیایی زیاتری بۆ دروست ئەبێت کە زیکرەکان بخوێنێت و ئەمەش پاداشتی زیاتری لەسەرە ، ڕەنگە لە ماڵدا خولیا و تاقەت کەمتر بێت .


(٧)لەبەر ئەوەی ئێستا دوونیا دوونیایی جەنجاڵی و سورعەت و تەکنەلۆژیایە ، ئەمانە وای کردووە مسوڵمان زۆر مەشخوڵ بێت ، بە دەنگی اللە اکبری مزگەوت نەبێت نوێژی بیر نەکەوێتەوە ، لە کاتێکدا ڕەنگە زۆر بە ئاسانی  هەموو ئەو شتانەی کە سترێس و مەشخوڵیان کردووە ئەەتوانرێت بخرێتە دوای نوێژ ، بەتایبەت تۆڕی ئەنتەرنێت و فەیسبووک و ویب سایتەکان ، کە ئەگەر مرۆڤ ووشیار نەبێت کاتێکی زۆری ئەبات و عیبادەتەکانی سارد ئەکاتەوە یان نای هێڵێت ، لەبەر ئەوە چوون بۆ مزگەوت لە کاتی خۆیدا ، بەربەستێک بۆ ئەو هێزە خۆسەپێنە دائەنێت ، مرۆڤەکە ئەبێتە خاوەنی ئیرادە و بڕیار .


(٨)لە بەردەوامیت لە کاتی نوێژەکاندا بۆ مزگەوت ئەبێتە هۆی ناسینی خەڵکێکی زیاتر و ئەو مسوڵمانانەی تازە هاتوونەتە ئەو مەنتیقەیەی کە تۆی لێ ئەژیت ، یان لەگەڵ ئەو کەسانەی کە تازە مسوڵمان بوون ئەبیتە دۆست و ئاشنا ، ڕەنگە پێویستیان بە چەند کەلیمە قسەیەکی بە سودی تۆ هەبێت  ( الکلمت طیبه الصدقه ) ، یان ڕەنگە سود لە قسە و باسیان وەر بگریت ، بۆیە چونەکەت بۆ نوێژی جەماعەت خێرێکی دیکەی بە دوای خۆیدا هێنا (خیر علی خیر ) .


(٩)زیندوو کردنەوەی چەند نوێژێکی دیکە جگە لە پێنج فەرزەکە ، ڕەنگە مردوویەک هێنرابێتە مزگەوت بۆ ئەوەی نوێژی جەنازەی لەسەر بکرێت ، تۆش بە هەمان شێوە لەگەڵ مسوڵمانانی مزگەوتەکە ئەوەستیت  نوێژ ئەکەیت ، بێگومان لەم نوێژەدا دەرسێکی باش فێر ئەبیت ، تێ ئەگەیت لەوەی کە ئەمڕۆ نوێژت لەسەر مردویەک کرد ، سبەینێ خۆت لە شوێنی مردوەکەیت و خەڵک نوێژت لەسەر ئەکەن ! یان نوێژی جەژن لەکاتی جەژنی قوربان و جەژنی ڕەمەزاندا ، یان نوێژی هەینی ..


(١٠)یەک ڕیزی و جوان وەستانی مسوڵمانان و جۆش و خرۆشی نوێژ خوێنان و دەنگی ئوسرەی قورئان خوێنان و باس و ڕاڤە و لێکدانەوەی مامۆستای مزگەوت بۆ چەند مسوڵمانێک و تەوقە و ڕووخۆشی نوێژ خوێنان بە ڕووی یەکدیدا ، هەموو ئەمانە ئەبنە هۆی بەرز بوونەوەی شەحنی ایمانت و بێگومان کاتێک لە مزگەوت دێیتە دەرەوە دڵخۆش تر و دەروون ئاسودە تریت وەک لەوکاتەی پێش ئەوەی بێیتە مزگەوت .


 

واخیر دعوانا ان الحمدللە الرب العالمین

دانا حسین

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن