اندیشهکوردی

قەڵای بەرزی شارستانیەتی گەلان، چۆن هەرەس دێنێ؟

بۆ بناغەداڕژتنی شارستانیەت و تەمەدونی، میللەتێک،تێپەڕبوونی چەنها سەدە و موتالا کردنی هەزاران کتێب و شەونخوونی کەڵەپیاوانی پێویستە هەتا گەلێک بتوانێ دارەدارە بکا و لە زەلکاوی نەزانی و بێ دەرەتانی سەر وەدەر نێ و بەرەو ئاوەدانی بڕوا.
بۆ بەرزکردنەوەی کۆڵەکەی قایمی شارستانیەت،سەرمایەو زێرو زەمبەری چەنهاڕەگەز، دەتوێتەوە ڕووح و گیانی زۆرکەس، دەکەوێتە پێناوی ئەو کارە ژێرخانیە.

دەڵێن بۆگەیشتن بەلووتکەی تیژی شارستانیەت، سێ کۆڵەکە وبناغە ، پێویستن.
یەکەم:بنەماڵە بەڕابەری سوڵتانی (دایک)
دووهەم : خۆێندنگەبەڕابەری سوڵتانی( مامۆستا)،
سێهەم: کۆمەڵگا بە ڕابەری سوڵتانی( زانا).

مناڵان وگەنجان، دوای تێپەڕکردنی بنەماڵە و خوێندنگە،وەک هەویرێکی خاو، بۆ و پوختە بوون و برژان ،دەدرێنە دەستی زانایان و پسپۆڕانی هەرگەلێک. ولە کۆتاییشدا بۆخۆیان، دەبنە نوێنەری ئەو زاناوبلێمەتانە.
زانایانی بەسۆزو تێگەیشتوو،وێنەی وزەی بەهارن کە دەبنە هۆی پشکووتنی هزروبیری گەنجانی ناو کۆمەڵ.
هەرگەلێک وێنە مەزرایێکە کە پڕە لەڕەگ و ریشەی زانیاری و بلێمەتی. بنەماڵەیە کە کانگاو پێگەی ئەو دڵسۆزانە ، بەرهەم دێنێ .
هەر وڵاتێک کە قۆڵی بەرەو پێش چوونی هەڵماڵیبێ دەبێ زاناکانیان ببنە پێشەنگ و چاو ساغ و ڕێپێشاندەر. ئەوان شارەزاو چرابەدەستی گەلن، شاخەوانی رێگای نەهامەتین، جووتێری مەزرای ژیانن، هاوخەمی شەوانی بێ خەوین.
مامۆستایان،بەپێی ئەزموون و لێهاتوویی کە تووشی بوون، سەدان جار ، زەوی وزاری ژیانیان ، وەرد داوە، خۆشی و ناخۆشیان، شەن کردوە.
مامۆستا لەناو گۆی زەوی، خۆرەتاوێکە کە شەبەق و تیشک دەچێنێ ، نەگبەتی و چەپەڵی دەڕەوێنێ.
دانانی قەڵای شارستانیەت، بێ پسپۆرو زاناو وەستای لێهاتوو، فشەڵۆک و ڕووخاوە. بەرگەی هەرەسی نەگبەتی و بێ هیوایی ناگرێ.
ئەو بەڕێزانە، پێشمەرگەو گیان لەسەردەستن.بۆ شەڕی تاریکی، زەنگاڵ و کاڵەهەڵدەبەستن.پارێزوانن، هەم پەرژینین هەم ژیانن.
زاناو مامۆستا، یەکێک لەو سێ کۆچکانەن کە ژێربەنای شارستانیەتی پێ هەڵدەستێ. هەرکات دوژمن و نەیارێک، داخوازی توانەوە و ڕۆچوونی گەلێک بێ، دەبێ کۆڵەکەکان برووخێنێ .بەرووخانی هەر کۆڵەکەیەک، بەشێک لە شارستانیەتەکە، هەرەس دێنی.
سووکایەتی و بێ حورمەتی، بە مامۆستا و چاوساغی گەلێک، بنکۆڵ کردن و خاپوور کردنی ، پێتەختی ئینسانە، دابەزینی سوڵتانی گەلانە .
سوڵتانێک بە چەکی رووناک بیری و قەڵەم و پرشەنگی زانایی، بێ هیچ کرێ و داوایەک، بۆتە خۆرەتاوی گەل.
ئێستا بۆ زاڵبوون بەسەر نیشتمانێک و دینێک، لەپێشدا، بۆمبارانی فکری دەکەن هەرچی بناخەی ڕابردوویە دەیرووخێنن ئەوجار، بەپێی پیلان و نەقشەی گوڵاوی خۆیان، دەیڕێسن و دەپێچن .
سەدان ساڵە خەریکن کە بتوانن گورزێک لە یەکێک لەوکۆڵەکە پتەوانەی دینی ئیسلام ڕاکێشن و بیلەرزێنن.
بائێمەش نەبینە دەستەچیلەوئاوردووی نەیاران و ناحەزانی گەل و نیشتمان و دینەکەمان.
گەلێ جاران لە بەر بێ ئەزموونیمان، بە سازی نەیاران، رەخساوین و سەمامان کردوە.
بێ خەبەری و بێ ئاگایی و بێ موتالایی ئێمە ، دەبێتە هۆی، بێ ئەدەبی وهێرشی ڕەشەبای هزرو بیری ئەوان.
ڕێز لە زانایان، یانی قایم ڕاگرتنی کۆڵەکەی شارستانیەت و مرۆڤایەتی. ڕووخانی قەڵای حورمەتی مامۆستایان وپسپۆڕان، یانی ڕووچوون لەناو گۆمی بێ سەروو شۆێن و بێ بنی مێژوو.
بائێمەش پارێزوانی سەرمایەو ژێرخانی فکرو بیروی شارستانیەتەکمان بین.

جەهانگیر بابایی ـ سەردەشت

از طريق
جهانگیر بابایی
منبع
sozimihrab
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن