مناسبت ها

له بەهاری تازە و سەرسەوز دڵ و دەرونمان تازە کەینەوە

بە هاتنی وەرزی بەهار ، هەموو شتێک تازە دەبێتەوە و ڕەنگ و بۆنێکی نوێ بەخۆی دەگرێ.
دەرسێک کە دەتوانین لەو وەرزە سەر سەوزوو پاک و خاوێنە بیگرین ئەوەیە کە هەروەک چۆن ئاڵو وگۆڕ بەسەر وڵات دادێ و بارانی بەهاری دەبێتە هۆی سەرسەوز بوون و رازاوەیی ژینگە، ئاواش ئێمە ئاڵوگۆر بەسەر خۆمان دابێنین و خۆمان تازەکەینەوەو ژەنگ و ژار و خڵتەی تاوان و گوناح لەسەرخۆمان لابەرین و دڵ و دەرونمان پاک کەینەوە و بە ئاوی پەشیمانی و تۆبە،ڕەنگ و بۆنێکی تازە بە ژیانمان بدەین.

پێناسەی تۆبەو گەڕانەوە:

“دڵتەنگ بوون و پەشیمان بوونەوە لەهەڵەو گوناحەکان لەبەر خودا و دەست لێهەڵگرتنیان و بڕیاردان لەسەر نەگەڕانەوە سەریان و هەوڵدان بۆ پرکردنەوەو قەرەبۆ کردنی کەلێنی رابردوو “

ئەوەنەش بە چی دەکرێ❓

بە لەخودا ترسان و شەرم لێکردنی و تێکۆشان بۆ بەدەست هێنانی رەزامەندی پەروەردگار .

✔️تۆبە کردن و گه ڕانەوە لە گوناح واجبە :
خودای گەورە دەفەرمۆێ :

“یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَهً نَّصُوحاً عَسَى رَبُّکُمْ أَن یُکَفِّرَ عَنکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَیُدْخِلَکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ…” [تحریم/ ۸](ئەی ئەوانەی ئیمانتان هێناوە ، بگەڕێنەوە بۆ لای خودا بە گەڕانەوەیەکی راستەقینە و یەکجاری ، هیوایە پەروەردگار ، تاوانەکانتان بسرێتەوە و لێتان خۆش بێ و بتانخاتە ناو باخانێک کە روبار و (جۆگەلەئاو) بە ژێر دارەکانیدا رەوان و جاری دەبێ .)

هەروەها دەفەرموێ :

“… وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ ‏” [نور/۳۱](ئەی خاوەن باوەران تێکرا بەرەو خودا بگەرێنەوە ، بەو هیوایەی رزگار بن .)

پێغەمبەری خۆشەویستیش (د.خ) دەفەرموێ :
[عن الأغر المزنی أبی مالک:] “یا أَیُّها النّاسُ تُوبُواإلى اللهِ، فإنِّی أَتُوبُ، فی الیَومِ إلَیْهِ مِئَهَ، مَرَّهٍ.”
مسلم (٢۶١ هـ)، صحیح مسلم ٢٧٠٢ • [صحیح] دەفەرموێ : ” ئەی خەلکینە بگەرێنەوە بۆ لای خودا ، چونکە بەڕاستی من لەرۆژدا سەد بار لە بارەگای خودا دا تۆبە دەکەم .”

یان دەفەرموێ :
“یا أیُّها النّاسُ توبوا إلى ربِّکم فوالَّذی نفسی بیدِهِ إنِّی لأستغفِرُ اللَّهَ وأتوبُ إلیهِ فی الیومِ أَکثرَ من سبعینَ مرَّهٍ”
ابن تیمیه (٧٢٨ هـ)، مجموع الفتاوى ٣/١٢٠ • صحیح
“ئەی خەڵکینە بگەرێنەوە بۆ لەی خودا ، سوێند بەو کەسەی نەفسی منی بەدەستە بێگومان من داوای لێ خۆش بوون لە خودا دەکەم و دەگەرێمەوە بۆ لای لەرۆژدا زیاتر لە حەفتا کەرەت “

ئەو ئایات و فەرمودانە بەڵگەو دەلیلن لەسەر واجب بوونی تۆبەو گەڕانەوە بۆلای خودا و بەخۆ داچوونەوە و خۆتازەکردنەو.

ئیبنو قودامەی مەقدیسی دەفەرموێ : “زنایانی موسڵمان یەکدەنگ و کۆکن لەسەر ئەوەی کە ئیماندار پێویستە لەسەری کە تۆبە بکا لەگوناحەکانی ، چونکە گوناح و تاوان مایەی نابوودی و دووری ئینسانە لە خودا ، بۆیە پێویستە هەرچی زووتر لەبەری هەڵێ و بگەرێتەوە بۆ لای خودا”[کورتەی منهاج القاصدین]

ئەگەر کەسێکی وەک خۆشەویست (د.خ) کە خودای گەورە لەگوناحی ئەوەڵ و ئاخری خۆش بووە بفەرموێ : “من رۆژانە زیاتر لە حەفتا بار داوای لێ خۆشبون لەخودا دەکەم و دەگەرێمەوە بۆلای!”

ئەی دەبێ حاڵی ئێمەی ئێنسان چۆن بێ ،کەبە تێکرایی ئەگەری تووش بوون بە تاوان و گوناحمان هەیە ، وەک رەسولی ئەکرەم دەفەرموێ :

[عن أنس بن مالک:]” کلُّ ابنِ آدمَ خطّاءٌ، وخیرُ الخطّائینَ التَّوّابونَ”
ابن القطان (۶٢٨ هـ)، الوهم والإیهام ۵/۴١۴ • صحیح • أخرجه الترمذی (٢۴٩٩)، وأحمد (١٣٠۴٩) واللفظ لهما، وابن ماجه (۴٢۵١) باختلاف یسیر.

واته : “هەموو ئینسانێک تووشی گوناح و خەتا دێ و باشترین خەتاکار و تاوانبار ئەو کەسانن کەزۆر تۆبە دەکەن “

قازانچ و بەرهەمی تۆبەو گەڕانەوە

۱- تۆبە دەبێتە هۆی پاک بوونەوە ی تاوانەکان :

لەفەرمودەی نێردراوی خودا موحەممەد (س) دا هاتوە دەفەرموێ:

“التّائبُ من الذَّنبِ کمن لا ذنبَ له”
جامع الصغیر:۱/۵۳۲ آلبانی [صحیح] “هەرکەسێکت تۆبە بکا و بگەرێتەوە وک ئەو کەسە وایە کە گوناحی نەکردبێ .”

خوداش دەفەرموێ : “إِنَّ الْحَسَنَاتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئَاتِ … ” [ هود/۱۱۴]”بەڕاستی چاکەکان خراپەکان لادەبەن(پاکی دەکەنەوە)”

۲- تۆبە گوناحەکان بەچاکە وەردەگێرێ :

خودای گەورە دەفەرموێ :

‏ “إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلاً صَالِحاً فَأُوْلَئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ…” [فرقان/۷۰]”مەگەر کەسێک تۆبە بکا و ئیمان بێنێ و کاری چاک ئەنجام بدا ، ئە ئەوانە خودا خراپەکانیان بۆ دەکا بە چاکە”

۳- دەبێتە هۆی پاک و خاوێن بۆنەوەی دڵی ئینسان :

موحەممەدی ئەمین (د.خ) دەفەرموێ :
” ئەگەر کەسێک گوناحێک بکا ، خاڵێکی رەش لە دڵی دا نەقش دەبەستێ ، هەرکات تۆبەی کرد و گەراوە لێی ، ئەو خاڵە رەشە پاک دەبێتەوە “

۴- تۆبە دەبێتە هۆی ڕزگاری ئینسان لە دونیا و دوارۆژدا :
خودای باڵادەست دەفەرموێ : “فَأَمَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَعَسَى أَن یَکُونَ مِنَ الْمُفْلِحِینَ ‏”[قصص/۶۷] “بڵام ئەوەی تۆبەی کرد و ئیمانی هێنا و کاری چاکی کردبێ ، هیوایە لەدەستەی رزگاربۆکان بە حیساب بێ “

✳️ مەرجەکانی تۆبە :

۱- پەشیمان بوونەوە لە تاوان و گوناحەکە :
[عن عبدالله بن مسعود:] “النَّدمُ توبهٌ”
ابن حبان (٣۵۴ هـ)، صحیح ابن حبان ۶١۴ • أخرجه فی صحیحه

۲- تەرکی گوناح و تاوانەکە

۳ – عەزم و ئیرادەی بوون لە سەر نەگەرانەوە بۆ سەر گوناحەکە

۴- قەرەبۆ کردنەوەی مافی خەڵک، ئەگەر پێشێل کرابوو

لە کۆتایی دا ئۆمێدواربوون بەرەحمەت و لێ خۆشبوونی خودای میهرەبان پێویستە بۆ بابای تۆبەکار و نابێ به هیچ شێوەیەک لە لوتف و بەزەیی خودا نائومێد ببێ .

خودای خاوەن بەزەیی دەفەرموێ :

“قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَهِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ ‏”[زمر/۵۳]
” ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) پێیان بڵێ: خوا ده‌فه‌رموێت: ئه‌ی به‌نده‌کانم.. ئه‌وانه‌ی که خۆتان گوناهبار کردووه و هه‌ڵه‌تان زۆره‌، نائومێد مه‌بن له ڕه‌حمه‌تی خوا، چونکه به‌ڕاستی ئه‌گه‌ر ئێوه ته‌وبه‌ی ڕاست و دروست بکه‌ن، خوا له‌هه‌موو گوناهو هه‌ڵه‌کانتان خۆش ده‌بێت، چونکه بێگومان ئه‌و خوایه زۆر لێخۆشبوو لێبورده‌یه و زۆر به سۆزو میهره‌بانیشه‌.”

جا مادام تۆبەو گەڕانەوە بۆلای خودا واجب و پێویستەو و ئەمرو فەرمانی خودای میهرەبانە و ئەو هەموە بەرهەمو قازانجانەی تێدایە ، دی جا با تێکرا بگەرێنەوە بۆ لای خاوەنەکەمان و تۆبەیەکی بەحەق و ڕاستەقینە لە تاوانەکانمان بکەین و دووبارە نەچینەوە سەریان و وەک ئەو بەهارە رەنگین و رازاوەیە ، دڵ و دەروونمان پاک و خاوێن کەینەوە و بەرگ و پۆشاێکی جوانی بەسەر دا هەڵکێشین ، بەو هیوایەی کە لە ریزی رزگاربووانی دەرگای خوداوەند ئەژماردە بکرێین .

✍️ یونس سولێمان زادە

سەرچاوەکان :
٭تۆبە و گەرانەوە بۆ لای خودا / مامۆستا عەلی باپیر
٭توبه/ دکتۆر قرضاوی
٭تەفسیری نور / دکتۆر خرم دل

از طريق
یونس سلیمان زاده
منبع
sozimihrab
برچسب ها

یونس سلیمان زاده

استان آذربایجان غربی- بوکان نویسنده و مترجم فعال و دعوتگر دینی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود

همچنین ببینید

بستن
بستن