اندیشهدعوت اسلامی

له سه‌ده‌ی ۲۱ چۆن خه‌ڵک ده‌عوه‌ت که‌ین؟

دعوت اسلامی در قرن 21

٢١. گرفتی ئه‌مڕۆ ئه‌وه‌یه، به‌داخه‌وه بازێ له بانگخوازان کاتێ باسی شارستانییه‌تی ڕۆژاوا ده‌که‌ن، هه‌موو شته‌کان تێکه‌ڵ ده‌که‌ن به‌سه‌ریه‌کدا و چاک و خراپیان جیا ناکه‌نه‌وه‌ له یه‌ک. بێ لێکۆڵینه‌وه ‌و شه‌ل و کوێر ناپارێزن، هه‌رچییان به‌رده‌ست ده‌‌که‌وێ دایده‌پاچن. زۆر جار بیستوومانه “اکثرهم لا یعقلون” ده‌خوێننه‌وه به‌سه‌ریاندا، بێ ئه‌وه‌ی بیرکه‌ینه‌وه له ده‌قی ئایه‌ته‌که و په‌س و پێشی و داواکارییه‌کانی و شێوه‌ی جێبه‌جێکردنی به‌سه‌ر ئه‌واندا!
عه‌قڵ و ئاوه‌ز هێزێکه که خوای گه‌وره له وجوودی ئینساندا دایناوه و گه‌وره‌ترین به‌خشراوی خوایه و داوای ئه‌وه‌ی کردووه که چاک به‌کاری ببه‌ن. جایه‌گای عه‌قڵ و فیکر و نه‌زه‌ر و ته‌ده‌ببور و اولوالالباب له قوڕئاندا به ڕۆشنی دیاره و هه‌وجه‌ی به ئه‌نگوست نییه
.
قوڕئان ۴٩ جار هه‌ر به‌ له‌فزی خۆی، باسی کرده‌وه‌ی عه‌قڵ ده‌کا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی قه‌لب له ١٣٢ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی اللب، له ١۶ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی النهی، له ٢ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی فیکر و ته‌فه‌ککور له ١٨ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی فقهـ، له ٢٠ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی ته‌ده‌ببور، له ۴ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی ئیعتیبار، وه‌کوو فاعتبروا، له ٧ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی حیکمه‌ت، له ١٩ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی بوڕهان، له ٨ جێگه‌دا
.
باسی عه‌قڵانییه‌ت ده‌کات به له‌فزی نه‌زه‌ر، زیاد له ۵٠ جێگه‌دا
.
ته‌نانه‌ت له بازێ جێگه‌داوشه‌ی ئه‌مری بۆ به‌کار بردووه
.
و هه‌ر ئه‌مه وه‌ڵامه بۆ ئه‌و که‌سانیشه له‌ڕووی نائاگاهییه‌وه، چاوه‌ڕوانی ئه‌وه ده‌که‌ن که ئیسلام رێزی بۆ عه‌قڵ دانه‌ناوه
!

له ئیسلامدا خوای گه‌وره به عه‌قڵ ده‌دۆزرێته‌وه. به عه‌قڵه ده‌زانرێ که قوڕئان هینی خوایه. ئه‌گه‌ر که‌سێ عه‌قڵی نه‌بێ، نوێژ و ڕۆژوو و زه‌کات‌ و حه‌جی له‌سه‌ر پێویست نییه و ته‌نانه‌ت پووڵی گیرفانی پێ نادرێ، چونکه نازانێ چۆن خه‌رجی کات و له قوڕئاندا عه‌قڵ شانبه‌شانی وه‌حی باسی لێ کراوه، وه‌کوو له سووڕه‌تی مولکدا، ئایه‌تی ١٠ ده‌فه‌رمێ: «وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ».
به‌داخه‌وه ئه‌م بوختانه بۆ ئیسلام به شێوه‌یه‌کی‌ تر بازێ موسوڵمانی سه‌تحی و زاهیرگه‌را به کرده‌وه ئه‌یده‌نه پاڵ ئیسلام. بۆ نموونه له کاتی ده‌عوه‌تیاندا ئه‌گه‌ر که‌سێ بڵێ: ئه‌م شته به‌ عه‌قڵم وایه، خێرا هه‌ڵده‌چن و عه‌قڵ مه‌حکووم ده‌که‌ن و نیسبه‌تی بێعه‌قڵیش ده‌ده‌نه لای ئه‌و که‌سه هه‌ژاره
!
ئه‌مه وه‌ڵامیشه بۆ ئه‌و دۆسته نائاگایانه‌ی لای خۆمان که ئه‌مانیش به‌شێوه‌یه‌کی‌ تر ئیسلام له‌ مه‌یدان ده‌رده‌که‌ن و له‌به‌ر چاوی ده‌خه‌ن و ‌ئه‌وه‌ش ده‌زانین که له شێوه‌ی به‌کاربردنی عه‌قڵا جیاوازییه‌کی زۆر له نێوانی خه‌ڵکدا به‌دی ده‌کرێ. هینی وا هه‌یه چاک به‌کاری ده‌با، که‌سی واش هه‌یه چاک به‌کاری نابا، یان بۆ چاکه به‌کاری نابا، یان بۆ بازێ شت عه‌قڵی چاک به‌کار ده‌با، به‌ڵام بۆ بازێ شتی‌ تر چاک به‌کاری نابا. وه‌کوو که‌سێ ڕژد و به‌خێڵ و چرووک که زۆر ده‌وڵه‌مه‌ند بێ، به‌ڵام له برسا بمرێ. ئه‌م جیاوازییانه له دونیای ئه‌مڕۆدا و له‌ناو کۆمه‌ڵگا و تاکه‌کاندا و له‌ناو شارستانییه‌ته‌کاندا، به‌چاکی به‌دی ده‌کرێ و به چاوپێکه‌وتنی ئاسار و شوێنه‌واری به‌کاربردنی ژیری‌ و ئاوه‌ز، بۆمان ڕوون ده‌بێته‌وه و ئه‌وه‌ش ده‌‌زانین که زۆربه‌ی خه‌ڵک تووشی هه‌ڵه بوون، هه‌ریه‌ک له لایه‌نێکه‌وه
.
غه‌رب به‌و گشته پێشکه‌وتوویی عیلم و زانینه‌وه له مه‌سه‌له‌ی په‌یوه‌ندی به‌رقه‌رارکردن له‌گه‌ڵ خاوه‌ن و دروسکراوی خۆیان، تووشی هه‌ڵه‌بوون به ئاشکرا و به کرده‌وه ‌و ڕه‌فتاریانه‌وه به‌ڕوونی دیاره و به‌باشی ده‌بینرێ. ‌هه‌روه‌ها ئه‌م به‌کارنه‌بردنی ئاوه‌ز و عه‌قڵیشه له لایه‌نێکی‌ تره‌وه به ئاشکرا دیاره به‌ موسوڵمانانه‌وه و پێویستی به ئاماژه نییه
.
بۆ نموونه هه‌ر ئه‌و غه‌ربه‌ی که له لایه‌نێکه‌وه وان له‌ هه‌ڵه‌دا، له به‌کاربردنی عه‌قڵدا جیهان به‌ره‌و هه‌ڵدێر ده‌به‌ن له‌وباره‌وه و هه‌ر ئه‌وانه به هه‌زاران وه‌سیله و که‌ره‌سه‌ی ژیان و پێشکه‌وتی عیلم و زانیاری‌ و ته‌کنۆلۆژی، ده‌بینی که به‌زه‌حمه‌ت و هه‌وڵ‌ و ته‌قالای ئه‌وان و به‌کاربردنی عه‌قڵ و ئاوه‌زیان له‌و زه‌مینه‌دا دونیایان ئاوه‌دان کردوه‌ته‌وه‌ و له‌مباره‌وه گه‌وره‌ترین خزمه‌تیان کردووه به مرۆڤایه‌تی
.

ئه‌مه گشتی سه‌مه‌ری عه‌قڵه، که به‌داخه‌وه موسوڵمانان له‌م زه‌مینه‌دا کۆڵه‌وارین و چاو له ده‌ستی ئه‌وانین و به‌ده‌ستی ئه‌وان ده‌ڕوانین. وه‌له‌وانه‌یشه له زۆر شتی تریش هه‌ر نافه‌رمانی خوا بکه‌ین و عه‌قڵیشمان هه‌یه و هیچ موسوڵمانێ ڕازی نییه پێی بوترێ بێ‌عه‌قڵ.
به‌کاربردنی وشه‌ی بێ‌عه‌قڵ له لایه‌ن بانگخوازێکه‌وه، بێ بیرکردنه‌وه بۆ شارستانییه‌تێ ئاوا، که ئێمه ئێسته ده‌سه‌نه‌خواری ئه‌وانین، جێگه‌ی داخه و گران ته‌واو ده‌بێ بۆمان و له‌وانه‌یه هه‌ر له‌و جێگه‌دا که ئه‌و بانگخوازه ئه‌و وشه به‌کار ده‌با، له‌ناو موسوڵماناندا، که‌سانێ ببن پێمان پێبکه‌نن له‌وکاته‌دا. چونکه هه‌ر ئه‌و وه‌سیله و که‌ره‌سانه‌ی ژیان که ئه‌وان دروستیان کردووه، ئه‌گه‌ر که‌ته‌لۆگ و ده‌ستووری به‌کاربردنی له‌گه‌ڵدا نه‌بێ، ناتوانین و نازانین به‌کاریان ببه‌ین
.
به فه‌رمایشتی موحه‌ممه‌د غه‌زالی میسری، خوا لێی خۆش‌بێ که ده‌فه‌رموێ، غه‌رب له به‌شی ئاوه‌دانی ئه‌م زه‌ویه‌دا خه‌لیفه‌ی خوایه! به‌ڵام ئێمه ناشوکری نه‌بێ له‌هه‌ر دوو به‌شه‌که‌دا دواکه‌وتووین! و هه‌ر له‌م زه‌مینه‌دا ده‌فه‌رموێ: داعییه‌ک له هێندوستان ده‌ڵێ: خوا ئه‌و کافرانه‌ی بۆ ئێمه گه‌ردنکه‌چ کردووه که وه‌سیله‌ و که‌ره‌سه‌ی ژیانمان بۆ دروست که‌ن و ئێمه‌ش خه‌ریکی عیباده‌ت ده‌بین! ئه‌م فه‌قیره نه له ئیسلام و نه له ده‌عوه‌ت و نه له عیباده‌ت و نه ‌له ژیان حاڵی نه‌بووه، بۆیه شتیوا ده‌ڵێ. ئه‌مه‌یش بانگخوازه! به‌داخه‌وه موسوڵمانان له‌م ‌زه‌مینه‌دا دواکه‌وتووین و له کاروان جێماوین
.

به فه‌رمایشتی دوکتۆر تاها جابرعه‌لوانی که ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر موسوڵمانان هیچ گیروگرفتێکیان نه‌بێ و هه‌موو زه‌مینه‌یه‌کیان بۆ فه‌راهه‌م بێ، ئاله‌ئێسته‌وه ده‌ستبه‌کار بن، به ٣٠٠ ساڵ ناگه‌نه ئێسته‌ی غه‌رب. که‌ئه‌وان ٣٠٠ ساڵی ‌تر پێش‌ ده‌که‌ون‌ و مه‌گه‌ر هه‌ر له‌دووره‌وه ته‌ماشایان که‌ین.
به‌کاربردنی وشه‌‌ی بێ‌عه‌قڵ، بێ‌ ڕوونکردنه‌وه، ته‌پ‌وتۆزی ده‌چێ‌ به‌چاوی خۆشمان! با ئێمه‌ش وه‌کوو ئه‌و سێکۆلارانه‌ی وڵاتی خۆمان نه‌که‌ین. له‌گه‌ڵ رێزم بۆیان، که زۆربه‌یان مه‌گه‌ر وێنه‌ی قوڕئانیان چاو پێ‌که‌وتبێ، ئه‌گینه نه‌خوێندوویانه‌ته‌وه، نه ته‌ماشایان کردووه، نه ده‌یزانن و نه ئاگایان له ئیسلامه، ئابه‌م وه‌زعه‌وه به‌راوه‌ردی ئیسلام و مه‌سیحییه‌ت وه‌کوو یه‌ک ده‌که‌ن و به یه‌ک چاو ته‌ماشایان ده‌که‌ن و ده‌ڵێن ئیسلام به‌رنامه‌ی ژیانی نییه و ئیسلام و ژیان کوجا مه‌رحه‌با
.
ئه‌و سکۆلارانه که به مافی ڕه‌وای خۆیان ده‌زانن به‌رنامه‌ و یاسای ژیان دیاری که‌ن، بۆ خۆیان و خه‌ڵکیش و ئه‌مکاره به بناغه‌ی دیموکراسی داده‌نێن، به‌ڵام هه‌ر ئه‌مکاره بۆ ئێمه به ڕه‌وا نازانن که به‌رنامه‌ی ژیان بۆ خۆمان دیاری که‌ین له‌سه‌ر ئه‌ساسی ئیسلام و قوڕئان. ئه‌گه‌ر ئێمه بیکه‌ین دواکه‌وتوویی و کۆنه‌په‌رستییه، به‌ڵام ئه‌گه‌ر ئه‌وان ئه‌نجامی بده‌ن، ڕێزدانان بۆ ڕای خه‌ڵکه. بۆ نموونه ئه‌وان له په‌ڕله‌مانی فه‌رانسه‌دا یاسای هه‌مجینسبازی به زۆرینه‌ی ئارا ده‌نگی پێ ده‌ده‌ن و ڕه‌سمییه‌ت په‌یدا ده‌کا. خوانه‌خواسته ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ر موسوڵمانان کاری وایان به‌ڕه‌وا بزانیایه، بۆق‌وکه‌ڕه‌نایان گوێی دونیای که‌ڕ ده‌کرد و هه‌زاران به‌ڵگه‌یان ده‌تاشی له‌سه‌ر دواکه‌وتوویی ئێمه و ده‌یان بردینه‌وه بۆ ده‌ورانی به‌رد
!‌

٢٢. به بۆنه‌ی نووسینی “احیاء فقه الدعوه”‌ به عه‌ڕه‌بی، سه‌رنجی ئه‌و ئازیزانه‌م ڕاده‌کێشم بۆ چه‌ن شتێ:
گومان نییه‌ له‌وه‌دا که زوانی عه‌ڕه‌بی، زوانی ئیسلامه، موسوڵمانان له هه‌ر ڕه‌گه‌ز و نه‌ژادێ بن، به ڕێزه‌وه ته‌ماشای زوانی عه‌ڕه‌بی ده‌که‌ن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که زوانی قوڕئانه و بۆ ده‌وڵه‌مه‌ندکردن و خزمه‌تکردنی ئه‌و زوانه، له درێژایی مێژوودا و تا ئێسته هه‌وڵیان داوه و تێکۆشاون. به هه‌زاران زانای گه‌وره له هه‌موو ڕه‌گه‌زێ، ژیان و وه‌خت و قه‌ڵه‌میان له‌و پێناوه‌دا به‌کار بردووه‌ و ئه‌و خزمه‌ته‌ی غه‌یره عه‌ڕه‌ب کردوویه‌تی، به‌تایبه‌تی زانایانی گه‌وره‌ی خه‌له‌ف، که‌هه‌ر هه‌موویان وه‌کوو ئه‌ستێره‌یه‌کی پڕشنگدار له ئاسمانی مێژووی فیکری ئیسلامیدا ده‌درۆشێنه‌وه و ‌هه‌ر یه‌ک له‌لایه‌نێکه‌وه شوێنه‌واری پیرۆزیان هه‌یه، زانیارییه‌کانی فقهـ، ته‌فسیر، ئوسوول، حه‌دیس، ئه‌ده‌بییات و به‌لاغه و که‌لام و باقی
.
به‌م بۆنه‌وه جێگه‌ی ده‌ستیان دیاره و هه‌وجه‌ی به ئه‌نگوست نییه. جا ئه‌م خزمه‌ته نه‌بڕاوانه که ئه‌م زانا گه‌ورانه کردوویانه، له‌به‌ر خاتری چاوی کاڵی عه‌ڕه‌به‌کان نه‌بووه! به‌ڵکه له‌به‌ر خاتری گه‌وره‌یی ئه‌و قوڕئانه‌ بووه و بۆ پارێزگاری ئه‌و په‌یمانه بووه که داویانه به‌و پێغه‌مبه‌ر ئازیزه‌ی که ئه‌و قوڕئانه‌ی هێناوه بۆ هیدایه‌تی مرۆڤایه‌تی و ئه‌مه ده‌ری ده‌خا ئه‌و خه‌ڵکه چه‌نده نمه‌کشناس بوون و چه‌نده ئه‌و دینه به‌ڕێز بووه له‌پێش چاویان و به گه‌وره ته‌ماشایان کردووه
.

به سه‌دان زانای غه‌یره عه‌ڕه‌بی وا بووه، وه‌ها تواوه‌ته‌وه و تێکه‌ڵ بوو له ناو ئیسلام و قوڕئان و زوانی عه‌ڕه‌بیدا، مێژووش باسی غه‌یره عه‌ڕه‌ببوونی نه‌کردووه‌ و که‌س نازانێ له چ ڕه‌گه‌زێکه. ئه‌م شانازییه بڕاوه به شانی ئه‌و ڕه‌گه‌زانه‌ی که دڵسۆزانه له خزمه‌تی قوڕئان و ئایینی پیرۆزی ئیسلامدا بوون و له‌و پێناوه‌دا سه‌ریان ناوه‌ته‌وه و بۆ ئه‌وه‌ش نه‌بووه که عه‌ڕه‌به‌کان پاداشی چاکه‌کانیان بده‌نه‌وه به خۆیان و به‌ ڕه‌گه‌زه‌که‌یان. به‌ڵکه به‌ته‌مای پاداشی نه‌بڕاوه‌ی خوای گه‌وره سه‌ریان ناوه‌ته‌وه و خوای گه‌وره له ڕیزی خۆشه‌ویستانی کۆیان کاته‌و.
وه ئه‌وه‌ی که موسوڵمان بێ، به‌تایبه‌تی بیه‌وێ کارێکی چاک بکا له زه‌مینه‌ی ده‌عوه‌تا، ده‌بێ هه‌وڵ بدات به ئه‌ندازه‌ی توانایی، فێری زوانی عه‌ڕه‌بی ببێ، که زوانی ئیسلامه. بۆ ئه‌وه‌ی چاک تێبگات له قوڕئان و ئه‌و په‌یامه‌ بگه‌یه‌نێ و پێویسته ئه‌و که‌سانه‌ی ده‌یانه‌وێ ته‌خه‌سوسی فێری زوانی عه‌ڕه‌بی بن و ئاگادار بن له رێزه‌کارییه‌کانی، ده‌بێ به‌تایبه‌تی کاتی بۆ دیاری که‌ن. به‌ڵام جێگه‌ی تایبه‌تی هه‌یه ‌و بۆ گشت شوێنێ ناشێ. له‌م ڕووه‌وه چه‌ن تێبینیم هه‌یه له سه‌ری
:

ا) ئه‌گه‌ر فێربوونی ته‌خه‌سوسی مه‌به‌ستتانه، ئه‌وه ناوێکی تری بۆ دیاری که‌ن و هه‌رکه‌سیش ئاره‌زووی بێ دێته ناو گروپه‌که‌تانه‌وه ‌و له‌وێ که‌ڵک وه‌رده‌گرێ له به‌رنامه و نووسراوه‌کانتان.

ب) ئه‌گه‌ر ئه‌م فقه‌الدعوه بۆ ئه‌و که‌سانه‌ ده‌نووسن که عه‌ڕه‌بن به‌ڕه‌گه‌ز، عه‌ڕه‌بی ده‌‌زانن. له‌گه‌ڵ ڕێزم بۆتان واده‌زانم ئه‌و که‌سانه سه‌رچاوه‌ی زۆر هه‌یه له‌به‌ر ده‌ستیاندا و له جێگه‌ی ‌تره‌وه که‌ڵک وه‌رده‌گرن و ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌و که‌سانه‌یش باسی ده‌که‌ن عه‌ڕه‌ب نین، به‌ڵام عه‌ڕه‌بی ده‌زانن، بۆ ئه‌مانیشه هه‌ر سه‌رچاوه هه‌یه که بگه‌ڕێنه‌وه سه‌ریان. هه‌روه‌کوو له‌به‌ر ده‌ستی جه‌نابتاندا هه‌یه.

پ) ئه‌گه‌ر ده‌‌فه‌رموون ئێمه هه‌وڵ ده‌ده‌ین به بیروبۆچوونی خۆمان‌ و گه‌ڕاننه‌وه بۆ ئه‌و سه‌رچاوه ڕه‌سه‌نانه‌ی ده‌عوه‌ت، بازێ گوڵچین بکه‌ین و بیخه‌ینه به‌رده‌ست خوێنه‌ران و دڵسۆزانی ده‌عوه‌ت و که‌سانێ که له‌وانه‌یه ده‌ستیان نه‌گا به‌و سه‌رچاوانه، یان کاتی بیرکردنه‌وه‌یان له‌و زه‌مینه‌دا که‌م بێ، ئه‌میشه هه‌ر جێگه‌ی قسه‌یه و ده‌کرێ بیری لێ بکرێته‌وه. چونکه ئه‌میشه ده‌کرێ بکرێ به‌ کوردی و به کوردی بیاننووسن و باسیان که‌ن.

ج) هه‌ر وه‌کوو له پێشه‌وه عه‌رزم کردن، ئه‌وه‌ی که زۆر گرنگه جێبه‌جێکردنی ئه‌و په‌یامه و گه‌یاندنیه‌تی به شێوه‌یه‌کی ڕێکوپێک و ئه‌وه‌ش ده‌زانین که ئێمه له‌م وڵاته‌دا ده‌ژین. خوێنه‌رانی ئێوه غه‌یره عه‌ڕه‌بن ‌و له سه‌دا، ٩٩ عه‌ڕه‌بی نازانن، یان ئه‌گه‌ر بیزانن، زۆر که‌م و نیوهه‌‌و ناته‌واوه ‌و هیچ ده‌ردێ ده‌وا ناکا.

چ) احیاء فقه‌الدعوه، هه‌ر وه‌کوو له پێشه‌وه وتم، یانێ چاک تێگه‌یشتن له‌و ده‌قه پیرۆزانه و جێبه‌جێکردنیان له ژیانی ڕۆژانه‌دا و بانگکردنی خه‌ڵک بۆ لای و زیندووکردنه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌خلاقه جوان و ئاکاره به‌رزانه‌ی یاران و شوێنکه‌وتووانی ئه‌وان، که هه‌ر ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییانه بوو، بوون به هۆی ئه‌وه‌ی که چوونه ناو دڵی خه‌ڵکه‌وه و ڕانوماییان کردن و ئه‌و ئیسلامه‌یان گه‌یاند به کرده‌وه.

ح) ئه‌وه‌ش ده‌زانین که ئێمه‌ی کورد له کوردستاندا بیسه‌ر و بینه‌ر و خوێنه‌رمان کوردن و بانگخوازانی ئه‌م نیشتمانه، زیاتر به‌رپرسیارن له به‌رابه‌ری ئه‌مانه‌وه. چونکه ده‌یانه‌وێ په‌یامی پاکی خوا بگه‌یه‌نن به‌م گه‌له و دڵسۆزانه بانگیان که‌ن بۆ لای ئیسلام. ئێسته‌یش عیلم چاکتر ڕۆشنی کردوه‌ته‌وه که خه‌ڵک ئه‌گه‌ر به‌زوانی خۆیان قسه‌یان له‌گه‌ڵ که‌ی، زیاتر هه‌ستی نزیکی ده‌که‌ن و چاکتر گوێ ده‌گرن و ئارام و هێدیترن له به‌رابه‌ری ئه‌و که‌سه‌وه که ده‌دوێ له گه‌ڵیان و باشتر دڵی بۆ ده‌که‌نه‌وه. ئه‌مه‌ قسه‌ی من نییه، قسه‌ی عیلمه و ده‌ری ده‌خا که خوای عه‌لیم و حه‌کیم کاره‌کانی گشتی به‌جێگه‌یه‌ و بێهووده ‌نییه.

هه‌ر وه‌کوو مه‌علوومی هه‌موو لایه‌که به کوردی قسه‌کردن و به کوردی نووسین، هه‌ر وه‌کوو هه‌ر زوانێکی‌ تر پێچه‌وانه‌ی قوڕئان و ئیسلام نییه. له‌سه‌ر ئه‌م ئه‌ساسه ده‌توانین قوڕئان و ئیسلام و مه‌فاهیمه جوانه‌کانی و ئه‌و ڕانوماییه به‌رزانه‌ی خوای گه‌وره که ‌وان له لووتکه‌دا، بیانخه‌ینه ناو قاڵب و چوارچێوه‌ی زوانی شیرینی کوردییه‌وه و باسیان که‌ین بۆ گه‌لی کورد. ئه‌و کورده‌ی که جه‌عل و خه‌لقی خوایه، ئه‌و کورده‌ی که له‌گه‌ڵ ئه‌و گشته سته‌م و کوێره‌وه‌رییه‌ی که له درێژایی مێژوودا هاتووه به سه‌ریا و لێی کراوه له‌به‌ر کورد بوونی! په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ خوای خۆی نه‌بڕیوه، به شێوه‌یه‌ک که ئیسلام هه‌ر ده‌وری یه‌که‌م ده‌بینێ له ناویاندا و قسه‌ی یه‌که‌م ده‌کا.
هیچ فیکر و هیچ ئایینێ وه‌کوو ئایینی ئیسلام نه‌چووه‌ته ناخی ئه‌و گه‌له‌وه. با ئێمه‌یش وه‌کوو کوردی موسوڵمان و موسوڵمانێکی کورد، بچینه ناو ئه‌و گه‌له‌ی خۆمانه‌وه، به زوان و ئه‌ده‌بیاتی خۆمان قسه‌یان له‌گه‌ڵ بکه‌ین. رێز دابنین بۆ فه‌رهه‌نگ ‌و کو‌لتووری ڕه‌سه‌نی ئه‌و گه‌له. با به‌ زوانی خۆیان بانگیان که‌ین بۆ لای قوڕئان و ئیسلام. با وه‌کوو غه‌ریبه‌یه‌ک له گه‌ڵیان نه‌دوین. با وا قسه‌یان له‌گه‌ڵ بکه‌ین که مناڵی ئه‌و گه‌له‌ین، له‌و نیشتمانه‌دا بار هاتوین. خوای گه‌وره به ئاو و هه‌وای پاکی ئه‌و نیشتمانه، ژیاندوینی و باری هانیوین. به داره‌داره‌ی دایکه کورده‌کانمان که‌وتووینه‌ته سه‌ر پێ، به ده‌نگی خۆشی لایه‌لایه‌کانیان و گۆرانیه‌ ڕه‌سه‌نه‌کانیان چاومان چووه‌ته خه‌و و به دواندنی ئه‌و دایکه جه‌رگسووتاوانه زوانمان به‌ر بووه و کوردی فێر بووین. بۆ وابکه‌ین که‌سێکی ‌تر به بیرێکی نامۆ و بێگانه به‌و خه‌ڵکه و به‌م نیشتمانه، خۆی کات به داش‌دیار و خاوه‌نیان، به‌ڵام ئێمه له دووره‌وه ته‌ماشایان که‌ین. بۆچی پێمان بڵێن ئه‌م موسڵمانانه ده‌یانه‌وێ بتانکه‌ن به عه‌ڕه‌ب! به عه‌ڕه‌بی له‌گه‌ڵتان قسه‌ ده‌که‌ن و به عه‌ڕه‌بی دینتان بۆ باس ده‌که‌ن. بۆچی پێمان بڵێن بانگخوازانی کوردستان یه‌ک له سه‌دی ئه‌وه‌ی عه‌ڕه‌بی و فارسی ده‌زانن، کوردی نازانن قسه بکه‌ن و بنووسن و ته‌نانه‌ت ناوی مناڵه‌کانیشیان هه‌ر ناوی عه‌ڕه‌بییه‌و به ڕه‌چه‌ڵه‌ک عه‌ڕه‌بن و له عه‌ڕه‌‌بستانه‌وه هاتوون‌ به زۆر داگیریان کردووین و ئه‌وه نییه هه‌ر به عه‌ره‌بی قسه ئه‌که‌ن و زوانیان پاک نه‌بوه‌ته‌وه و له‌هجه‌یان هه‌یه؟! ئه‌وه نیه به هیچ شێوه‌یه‌ک باسی سته‌ملێکراوی گه‌لی کورد ناکه‌ن و دیفاع ناکه‌ن له حه‌ق و مافه ڕه‌واکانتان و خۆیشیان به لێپرسراو نازانن له‌و باره‌وه و مه‌تقیان له خۆیان بڕیوه
!

ئه‌مانه ‌و نموونه‌ی تریش که پێمان وتراوه‌ و ئێسته‌یش پێمان ده‌ڵێن و زۆر به‌شی ڕاست ده‌که‌ن!

سنه، عه‌لی ڕه‌حمانی ۸/۱۲/۱۳۹۳ هه‌تاوی

پێداچوونەوە : عەبوڵڵا عەلیپوور

بەشی کۆتایی

از طريق
عبدالله علی پور
منبع
http://sozimihrab.org/
برچسب ها
نمایش بیشتر

عبدالله علی پور

@نویسنده و مترجم @ آذزبایجان غربی - نقده @ شغل : دعوتگر دینی و فعال اجتماعی - مدیر کانال تلگرامی @sozimihrab

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن