اندیشهشبهات

میهن دوستی از منظر اسلام

نویسنده: مەلا دلشاد شمس الدین باڵه‌کی

میهین دوستی یکی از مباحثی است که نیازمند نظرات متفاوت است که در همین راستا تحقیقات و مطالعات مختلفی صورت گرفته است ؛ اما متأسفانه گاهی اوقات برخی به نام دین گمان می‌برند که هر زمان بحث عشق به خاک و سرزمین به میان بیاید، تعصب و خروج از چهار چوب امت اسلامی قلمداد می‌شود! اما با دقت در آیات قرآنی و احادیث نبوی مشخص خواهد شد که عشق به میهن نه آنکه برای هیچ کس و ملتی گناه نیست ؛ بلکه بر عکس یک وظیفه دینی است که همه  بایستی خاک و سرزمین پدری خویش را دوست داشته باشند..

برای مثال خداوند در آیه ٨ سوره مبارکه حشر می‌فرماید:
{لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِینَ الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا وَیَنْصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُولَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ}
(این اموال فَی) برای فقرای مهاجری است که از خانه و اموال‌شان بیرون رانده شدند، از الله فضل و خشنودی می‌طلبند، و الله و پیامبرش را یاری می‌کنند، آنها راستگویانند.

آنچه از جنگ به جا می‌ماند، برای مردمان آواره و فقیر است؛ یعنی برای آن‌هایی که توسط ستمگران مکه از خانه و کاشانه خود کوچانده و رانده شده‌ بودند، تا بلکه بدین شیوه کم‌کم زندگی آنان نیز به حالت عادی بازگردد؛ همانهایی که تنها جرمشان اقرار به وحدانیت الله متعال بود و توسط بت پرستان مکه مجبور به هجرتی شدند که به خاطر رضایت باری تعالی آن را با جان و دل خریدند و بدین شیوه خدا و پیامبرش را یاری نمودند؛ به راستی ایشان راستگو بودند…

اگر به دقت در این آیه بیندیشیم می‌فهمیم که اسلام ‌برای آوارگانی کە از خاک و میهن خویش دور گشته‌اند، ارزش و جایگاهی در نظر گرفته و از هر جهت آنان را یاری می‌رساند.

همچنین خداوند در آیه ٨ سوره مبارکه ممتحنه می‌فرماید:
(لَا یَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقَاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَلَمْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ دِیَارِکُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْوَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ)
« الله شما را از نیکی‌کردن و رعایت عدالت نسبت به کسانی که در (امر) دین با شما نجنگیده اند و شما را از دیارتان بیرون نکرده اند، نهی نمی‌کند، بی‌گمان الله عدالت پیشگان را دوست دارد.»

یعنی خدا از محبت و دوستی  با کسانی نهی می‌کند که با شما خصومت و دشمنی داشته‌اند و مردمان جنگ طلب و ناپاک را از صلح‌جویان و پاکان جدا می‌کند و می‌فرماید: خداوند مانع شما نخواهد شد با کسانی که با شما نجنگیده‌ و شما را خانه و کاشانه خود بیرون نکرده‌اند، که به ایشان نیکی نموده و با دادگری با آنها رفتار نمایید و قطعاً خداوند عدالت پیشگان را دوست دارد.

باری تعالی در این آیه نیز به آوارگی و بی‌خانمانی از دیار و سرزمین اشاره می‌کند…

همچنین ابن عباس از پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم روایت می‌کند که هنگام هجرت و خروج آن حضرت از مکه، فرمودند:
(( مَا أَطْیَبَکِ مِنْ بَلَدٍ وَأَحَبَّکِ إِلَیَّ  وَلَوْلا أَنَّ قَوْمِی أَخْرَجُونِی مِنْکِ ، مَا سَکَنْتُ غَیْرَکِ ))
« (ای مکه) چه شهر پاک و چقدر دوست داشتنی هستی برای من و اگر قومم مرا از تو بیرون نمی‌کردند، هرگز جای دیگری ساکن نمی‌شدم».

هر چند که علما فرموده‌اند که در اسلام برخی اماکن ویژگی خاص خود را داشته و از تقدس بیشتری برخوردارند؛ که مکه یکی از این جاها است، اما علی رغم این جایگاه ویژه، محبت ویژه‌ای به نسبت شهر مکه داشته‌اند؛ زیرا محل تولد و سرزمین پدری وی بوده و مراحل مختلف زندگی از کودکی، نوجوانی و… را در آنجا سپری نموده است.

بدین خاطر، محافظت و دفاع از میهن، قبل از اینکه وظیفه‌ای میهنی باشد یک وظیفه دینی است همانگونه که پیامبر خدا در پاسخ مردی که از وی سؤال نمود:

عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ قَالَ: (جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللهِ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللهِ أَرَأَیْتَ إِنْ جَاءَ رَجُلٌ یُرِیدُ أَخْذَ مَالِى قَالَ فَلاَ تُعْطِهِ مَالَکَ. قَالَ أَرَأَیْتَ إِنْ قَاتَلَنِى قَالَ قَاتِلْهُ. قَالَ أَرَأَیْتَ إِنْ قَتَلَنِى قَالَ فَأَنْتَ شَهِیدٌ. قَالَ أَرَأَیْتَ إِنْ قَتَلْتُهُ قَالَ هُوَ فِى النَّارِ ). أخرجه مسلم
عبدالرحمن از ابوهریره روایت می‌کند که مردی پیش رسول خدا آمد و گفت: یا رسول الله اگر کسی قصد گرفتن مالم را داشت، چکار کنم؟ رسول الله فرمودند: به او ندهید سپس گفت اگر با من بجنگد چکار کنم؟ فرمود: شما نیز با او بجنگید. آن مرد ادامه و گفت اگر مرا بکشد و یا من او را بکشم، چی می‌شود؟ رسول الله فرمود: در صورتیکه شما کشته شدی شهید هستی و اگر او کشته شد، جهنمی خواهد بود.

همچنین رسول خدا می‌فرماید:

وَعَنْ سَعِیدِ بْنِ زَیْدٍ  قَالَ : سَمِعْت النَّبِیَّ یَقُولُ : « مَنْ قُتِلَ دُونَ دِینِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِیدٌ » . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَالتِّرْمِذِیُّ وَصَحَّحَهُ.
سعید بن زید می‌گوید از پیامبر خدا شنیدم که می‌فرمود: هر کسی به خاطر دینش، جانش، مال و خانواده‌اش کشته شود، شهید است و به مقام شهدا می‌رسد.
پس با استدلال به این احادیث و احادیث دیگری، هر انسانی حق این را دارد که در سرزمین پدری  و جایی که در آن به دنیا آمده، زندگی و از آن دفاع کند.
و این بدان معنا نخواهد بود که ما میهن پرست بوده  و برای خاک خویش تعصب داریم زیرا عشقِ به میهن تفاوت بسیاری با تعصب دارد ..

همانگونه که پیامبر خوا می‌فرماید:
عَنْ صَدَقَهَ بن یَزِیدَ، قَالَ: حَدَّثَتْنِی بنتُ وَاثِلَهَ بن الأَسْقَعِ، عَنْ أَبِیهَا، قَالَ: قُلْتُ:یَا رَسُولَ اللَّهِ، الرَّجُلُ یُحِبُّ قَوْمَهُ، أَعَصِبِیٌّ هُوَ؟ قَالَ: لا، قُلْتُ: مَنَ الْعَصَبِیُّ؟ قَالَ: الَّذِی یُعِینُ قَوْمَهُ عَلَى الظُّلْمِ.
باب خطبه النبی صَلَّى الله عَلَیه وسَلَّم بمنى
یعنی میهن دوستی هرگز به معنی تعصب نخواهد بود بلکه متعصب آن کسی است که ملت خویش را بر ظلم و ستم همکاری کند.

از طرفی دیگر همه ما بنده خدا بوده و هیچ کدام از دیگری بزرگتر و محترم‌تر نیست همچنانکه که پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم می‌فرماید:باب خطبه النبی صَلَّی الله عَڵیه وسَلَّم بمنی عَنْ أَبِی نَضْرَهَ ، عَمَنْ شَهد خُطْبَهَ النَّبِی صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ فِی أوَسَطِ أَیَّامِ التَّشْرِیقِ , قال : قَالَ رَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ : أَیُّهَا النَّاسُ ، أَلاَ إِنَّ رَبَّکُمْ وَاحِدٌ ، أَلاَ وَإِنَّ أَبَاکُمْ وَاحِدٌ ، أَلاَ لاَ فَضْلَ لِعَرَبِیٍّ عَلَى عَجَمِیٍّ ، وَلاَ لِعَجَمِیٍّ عَلَى عَرَبِیٍّ ، وَلاَ أَسْوَدَ عَلَى أَحْمَرَ ، وَلاَ أَحْمَرَ عَلَى أَسْوَدَ ، إِلاَّ بِالتَّقْوَى ألا هَلْ بَلَّغْتُ ؟ قَالُوا : بَلَّغَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ ، قَالَ : لِیُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ
یعنی پیامبر خدا در سخنرانی روز جمعه در عید قربان فرمود: ای مردم هوشیار باشید که پروردگار شما تک و تنهاست، همچنین پدرتان یکی و همه از آدم آفریده شده‌اید؛ هوشیار باشید که فردی عرب از غیر عرب بزرگتر نیست و غیر عرب نیز از عرب بزرگتر نیست و نیز سیاه پوست بر سرخ پوست و سرخ پوست بر سیاه پوست برتری ندارد و تنها ملاک برتری پیش خداوند، تقوا است.

علی رغم همه ارشادات و راهنمایی‌ها، قوانین و سفارشات الهی و انسانی باز هم شاهد قتلِ عام و ظلم و ستم‌هایی در حق ملل مختلف به بهانه‌های دینی، نژادی، زبانی و… هستیم به ویژه ملت مظلوم کرد که صدها سال است مورد ظلم و ستم قرار گرفته و استعمارگران و ستمگران اجازه نداده و نمی‌دهند که کشوری مسقتل داشته باشد؛ علیرغم اینکه مساحت تقریبی همه قسمت‌های آن حدود ۵٠٠ هزار کیلومتر مربع و ساکنانش نیز جمعیتی بالغ بر ۵٠ میلیون نفر است که این جمعیت و مساحت در مقایسه با بسیاری از کشورهای دنیا، بیشتر است؛ برای نمونه کشور هلند همراه با چهار برابر بحرین… حتی روی نقشه جهان، کشورهایی وجود دارد که اندازه یک محله از شهرهای کردستان است اما متأسفانه کسی برای کردها روا نمی‌بیند!

حتی اگر به متون دینی نگاهی بیندازیم، نشانه‌هایی را در ارتباط با جغرافیای کردستان خواهیم دید؛ مانند کوه جودی که در سوره مبارکه هود آیه ۴۴ می‌فرماید:
(وَقِیلَ یَا أَرْضُ ابْلَعِی مَاءَکِ وَیَا سَمَاءُ أَقْلِعِی وَغِیضَ الْمَاءُ وَقُضِیَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِیِّ  وَقِیلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِینَ)
«ای زمین آبت را فرو بر، وای آسمان (بارانت را) فرو بند. و آب فرو نشست، و کار به انجام رسید و (کشتی) بر (کوه) جودی قرار گرفت ، و گفته شد : « دوری (و هلاکت) باد بر گروه ستمکاران».

کوە جودی، در مرز عراق و ترکیه نزدیک شهر موصل در کردستان عراق قرار دارد که هم‌اکنون به نام‌های آرارات، هراورد، بخشنده، جودی، گودیی، کوردیی، و کردین خوانده می‌شود.

و یا دعایی که پروردگار به نوح پیامبر یاد می‌دهد که کشتی وی را در جای مبارکی به گل بنشاند:
(وَقُل رَّبِّ أَنزِلۡنِی مُنزَلࣰا مُّبَارَکࣰا وَأَنتَ خَیۡرُ ٱلۡمُنزِلِینَ) [سوره المؤمنون ۲۹]
و (نیز) بگو : « پروردگارا ! ما را در منزلگاهی پر برکت فرود آور، و تو بهترین فرود آورندگانی».

همچنین در اسلام مبحثی تحت نام  «احیای زمین مرده یا بی صاحب» وجود دارد که هر کسی آن جا را به آبادانی تبدیل نمود، صاحب آنجا خواهد شد که مبنای آن نیز این فرموده پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم است که می‌فرماید:

عَنْ عَائِشَهَ رَضِیَ الله عَنْهَا ، قَالَتْ : قَالَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَیه وسَلَّم : الْعِبَادُ عِبَادُ الله ، وَالْبِلاَدُ بِلاَدُ الله ، فَمَنْ أَحْیَا مِنْ مَوَاتِ الأَرْضِ شَیْئًا ، فَهُوَ لَهُ ، ولَیْسَ لِعِرْقِ ظَالِمٍ حَقٌّ.
عایشه از رسول خدا صلی الله علیه و سلم روایت می‌کند که فرمودند: همه انسانها بنده خدا و همه شهر و روستاها ارض خدا بوده و هر کس مکانی را آبادان کند، به تملک او در می‌آید و از همه سزاوارتر به سود گرفتن از آن بوده و کسی حق ندارد بدون اجازه مالک و با ظلم و ستم به آنجا برود و استفاده کند.

این در ارتباط با زمین کوچکی که کسی قبل از دیگران آنجا را پاک و مرتب نموده که کسی حق ندارد بدون اذن صاحب آن به آنجا برود اما اگر کسانی این حق را به خود بدهند که خاک و میهنِ مردمانی که صدها و هزاران سال است در آن سکنی گزیده‌اند، چه حکمی دارد؟

منبع : سایت زانایان

ترجمه:  سلیمان قادری

از طريق
سلیمان قادری
منبع
sozimihrab
برچسب ها
نمایش بیشتر

سليمان قادری

@نویسنده و مترجم @ آذزبایجان غربی - سردشت @ شغل : امام جماعت مسجد

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن