اندیشهدعوت اسلامی

چانە زنی عقلی!

چانە زنی عقلی

دکتر سعد الکبیسی

همه ما از پرگویی و چانەزنی خود یا دیگران متنفر و بی زاریم، زیرا زورگویی موجبات هرچه بیشتر اتلاف وقت، فرسایش تلاش ها و لغزش های زبانی را فراهم می‌سازد.
ولی متوجه نشدەایم کە نوع دیگری از‌ چانەزنی وجود دارد موسوم بە ” چانەزنی عقلی ” کە هر روزە و همه جا به شکل افکار و ایدەهایی از طرف خودمان یا دیگران، بروز و نمود می‌یابد.
البته باید به این نکته مهم نیز پی ببریم که خط فاصل بسیار دقیق و باریکی میان دو مقوله ” نوآوری عقلی ” و ” چانه‌زنی عقلی ” وجود دارد..

مهم ترین ویژگی‌های ابداع و نوآوری عقلی عبارتند از:

۱ـ تولید دستاوردهای تازه فکری.
۲ـ قابل تطبیق و اجرایی بودن دستاوردها، یعنی با وجود اینکه محصولاتش آسمانی است و در فضایی بلند به پرواز در می‌آید ولی از قابلیت زیست و نمو و تولید مثل در زمین نیز برخوردار است.
۳ـ تامین نیازهای حال و آینده.

ویژگی های چانه‌زنی و زورگویی عقلی:

۱ـ تکرار اندیشه‌های تاریخ مصرف گذشته و یا افکار و ایده‌هایی که عدم صلاحیشان به اثبات رسیده است.
۲ـ مطرح نمودن ایده‌هایی که جز در عالم خیال وجود نداشته و فاقد قابلیت تطبیق و اجرا می‌باشند.
۳ـ پرداختن به مقولات و موارد غیر مرتبط با درون و بیرون آدمیان.
روزانە ده‌ها هزار کتاب، مقالات، سخنرانی، کنفرانس، همایش، برنامەهای تلویزیونی، کانال‌های فضای مجازی و حتی چایخانه و محلهای گردهم‌آیی مردمی آثار بی‌شمار و سرسام‌آوری از معلومات و داده‌های گوناگون تولید و عرضه می‌کنند که می‌توان آنها را در انواع و اقسام زیر دسته‌بندی نمود:
خیال‌پردازانه، واقع‌نگرانه، دروغ و غیر واقعی، درست و واقعی، مناسب محیط، غیر مناسب با محیط، مشروع، نامشروع، سودمند، زیان‌بخش، مصرفی، تکراری و کلیشه‌ای، بی‌ارزش و شکست‌خورده، عمیق و ریشه‌ای، سطحی و ظاهری و…
صد البته نباید گمان برد که تشخیص تفاوت این انواع با نوآوری عقلی کار آسان و ساده‌ای است بلکه نیازمند مجموعه‌ای عناصر و مٶلفه است که مهم ترین آنها عبارتند از:
۱ـ پایە‌ریزی شناختی صحیح.
۲ـ برخورداری از تجارب و اندوخته‌های میدانی و متراکم.
۳ـ کنترل خویشتن در چارچوب تسلط و سیطره بر فراست و بصیرت بیدارگرانه.
۴ـ واگذار نمودن افکار و اندیشه‌های تخصصی به متخصصین ذی‌ربط.
۵ـ بهره‌مندی از عقلیتی وسیع و مستعد برای پذیرش هر چیز تازه‌ای که نگذارد در دام چانه‌زنی‌های فریبنده بیفتد.
بدون شک لحظه لحظه عمر ارزشمند و گرانبهاست، لذا نباید در استفاده از آنها برای کسب و تجارت در بازار کالاها و محصولات جدید فکری درنگ کرد گرچه گران‌قیمت هم باشند.
و همچنین در امتناع و پرهیز از خرید کالاهای تاریخ مصرف گذشته و بی‌رونق که محصول و تولید سرزمین اندیشه‌های انعطاف‌ناپذیر و لم‌یزرع‌اند، تردید نداشته باش هرچند فراوان و ارزان قیمت نیز باشند.
پیامبر بزرگوار و خیرخواه ـ درود بی‌کران الهی بر روان پاک و مطهرشان ـ چه زیبا ما را سفارش فرمودند:
” بر آنچه سودمند است حریص باش و در این مسیر از خدا یاری بجوی و از عجز و ناتوانی بپرهیز “.

بانه ـ ۲ / ۷ / ۹۷ 

ترجمە: احمد عباسی

برچسب ها

احمد عباسی

استان کردستان - بانه نویستده - مترجم - فعال دینی و اجتماعی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن