تربیت فرزندانخانواده

11 عنصر اساسی در تربیت کودکان

تربیت فرزندان

یازده عنصر اساسی که در تربیت کودکان می بایست مد نظر گرفت

تهیه کننده ( دکتر محمد امین روشنی )

1. اصل تکریم شخصیت کودک

کودک چون کودک است، نباید تحقیر شود و احساس بی ارزشی و یا کم ارزشی کند؛ هرچند کودک بیشتر محتاج محبت است؛ ولی این بدان معنی نیست که شخصیت کودک نباید محترم شمرده شود کودکی که با ارزش قلمداد می شود و شخصیت او محترم شمرده می شود به احساس خود ارزشمندی دست می یابد و کسی که برای خود ارزش قائل باشد خود را به زشتی ها آلوده نمی سازد؛ چرا که «من کرمت علیه نفسه لم یهنها بالمعصیه»؛« کسی که برای خودش ارزش قائل است خود را به واسطه گناه خوار نمی سازد.» کرامت نفس محور و اساس اخلاق و تربیت اسلامی است و مهم ترین راه آن تکریم انسان در دوران کودکی است. یکی از مهم ترین نکات تربیتی که در تکریم شخصیت کودک باید مورد توجه قرار گیرد، جدی گرفتن احساسات کودک در هفت سال نخست زندگی است.

2. انتظارات واقع بینانه ای از کودکانمان و خودمان داشته باشیم :
وقتی والدین توقعات زیاد و یا زودتر از زمان لازم از کودک خود داشته باشند و یا انتظار کامل بودن را از فرزندان خود داشته باشند، در آن صورت مشکلاتی بروز پیدا خواهد کرد. مثلاً والدینی که انتظار دارند کودکشان همیشه مودب و شاد بوده و با آنان همکاری کند خود را در معرض یاس و مشکل با فرزند خود قرار می دهند. از کودک خود انتظار نداشته باشید کامل باشد.

3. پدرها و مادرها از خودتان مراقبت کنید.
گاهی پدرها یا مادر ها در روند مراقبت از کودکشان نیازها و خواسته های اساسی خود را فراموش می کنند. وقتی نیازهای شخصی شما از نظر داشتن ارتباط با دوستان، تفریح، مطالعه و نیاز به تنها بودن در زمانهای خاص برآورده شود پدر یا مادر بودن آسان تر می گردد. والد خوب بودن بدین معنی نیست که کودک بر زندگی شما تسلط داشته باشد. اگر نیازهای شخصی شما به عنوان یک بزرگسال برآورده شود صبور بودن، ثبات داشتن و در دسترس کودک بودن برای شما آسان تر می شود .

4. آماده کردن یک محیط امن و مورد علاقه
فراهم کردن محیطی امن برای کودکان کم سن موجب آرامش بیشتر شما در زمینه تربیت فرزندتان و جلوگیری از حوادث ناگوار خانگی می شود. با تغییر و جابجایی وسایل منزل به ویژه، وسایلی که می توانند به کودک صدمه بزنند، این امکان را به کودک می دهید، در طول روز با امنیت بیشتری سرگرم باشد و شما آسوده تر باشید. کودکان نیازمند یک محیط جذاب هستند که فرصت های لازم را برای جست و جو، کشف، تجربه و رشد مهارتهای آنها فراهم می آورد. خانه ای که پر از اشیا جالب توجه می باشد، کنجکاوی کودک، رشد زبان و توانایی های هوشی او را تحریک خواهد کرد. همچنین می تواند کودک را سرگرم و فعال نگاه داشته و احتمال بدرفتاری او را کاهش دهد.
کودکان به نظارت مناسب نیاز دارند، نظارت مناسب بدین معنی است که بدانید کودک کجاست و چه کاری انجام می دهد .

5. تدریجی بودن:
تغییر رفتار در کودک به صورت تدریجی صورت می گیرد، بنابراین توقع نداشته باشید یک شبه رفتاری که مد نظر شما ست در فرزندتان ایجاد گردد، بلکه این کار نیاز به برنامه ریزی، صبر و حوصله و به کار گیری روش های مختلف دارد.

6. شناخت ویژگی های کودک:
برخی از بزرگتر ها گمان می کنند که کودک موجودی است با ویژگی های انسان بزرگسال که منتهی در اندازه های کوچک تر، به همین دلیل هیچ تفاوتی بین کودک و انسان بزگسال قائل نیستند. شناخت ویژگی های روانی کودک از اصول انکار ناپذیر تربیت کودک می باشد و تا زمانی که از ویژگی های کودک به صورت کامل اطلاع کامل وجود نداشته باشد نمی توان در تربیت او گام اساسی برداشت. در این زمینه مطالعه کتابهای روان شناسی رشد توصیه می شود.

7. همه جانبه بودن.
انسان کامل، انسان جامع الاطراف است، انسانی که در ابعاد گوناگون عقلانی ، اجتماعی ، عاطفی ، جسمانی و معنوی تربیت شده باشد. در تربیت کودک، باید افق دید خود را وسعت بخشیم و تک بعدی و گلخانه ای فکر نکنیم، چرا که در خارج از گلخانه پژمرده می شویم و از بین می رویم، بنابراین باید برنامه تربیتی خود را به گونه ای تنظیم کنیم که کودک در تمام زمینه ها به رشد کافی دست پیدا کند.

8. درنظر گرفتن تفاوت های فردی:
تفاوت های فردی و اختلاف و استعدادها و گوناگونی انسان ها از مسائل اساسی در تربیت است که بدون توجه به آن تربیت صحیح محقق نمی شود. این اصل می گوید وقتی ظرفیت ها، استعداد ها، قابلیت های افراد متفاوت است دیگر نمی توان نسخه ای واحد برای همه صادر کرد و از همه انتظار یکسان داشت بلکه باید به خاطر ظرفیت و استعداد هر فرد از او تکلیف خواست .کودکان از نظر وراثت ، نوع خانواده، نوع ارتباطات، وضع اقتصادی، توانایی ها و تجربیات ، متفاوت از یکدیگرند، بنابراین مقایسه دو کودک با هم از اشتباهات بزرگی است که والدین می توانند انجام دهند.

9. اصل محبت و استفاده از عواطف متربی
محبت نقش اساسی در طرز رفتار و سلوک انسان در زندگی دارد و آثار آن در یادآوری و تداعی اندیشه ها، بروز تمایلات و اعتقادات و همچنین در قلب و زبان و اندامهای دیگر ظاهر می گردد و می توان از صورت ابزاری نسبت به شیء مورد نظر جابجا شده و به هدف عالی تر یا پست تر منتقل گردید.

10. اصل عزت
مقصود از اصل عزت آن است که باید کودک را عزیز دانست و مایه های عزت نفس را فراهم آورد. یکی از صفات خداوند «رب العزه» است این صفت نشانگر آن است که خداوند هم مالک و صاحب عزت و هم تدبیر گر عزت است. در اسلام شرافت و کرامت از حیثیات ذاتی انسان و از حقوق طبیعی او است که چون حق حیات در همه حال با او است و نباید از وی سلب شود اما همه انسانها عزتمند نیستند از میان آنان تنها کسانی که در پرتوی عقل به تقوا و ایمان راه می یابند از عزت بهره برده اند. چنانچه مربی بتواند با راهکارهای عملی غزت نفس متربی را افزایش دهد، خود متربی به صورت خودکار به سمت کارها و اعمال پسندیده سوق پیدا می کند .

11. اصل حریت
از آنجایی که انسان اراده و اختیار دارد در انتخاب امور گوناگون آزاد است در تربیت نیز باید به این اصل توجه داشت و نمیتوان فرد را با اجبار و اکراه تربیت کرد. اساساً تربیت با میل و خواست متربی است نه با زور و تهدید. بنابراین باید خود فرد بخواهد و میل همراهی در تربیت در او ایجاد شود، که اگر همه عوامل فراهم شود مادامی که فرد رغبت و انگیزه نداشته باشد و با تربیت همگام نشود، تربیت در او محقق نخواهد شد .

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا