خانواده

گردش و سیاحت از منظر اسلام ؛ مشروع یا نا مشروع ؟(۲-۱)

استاد عزیز ……. استاد حسن پنجوینی سلام علیک ، به مناسبت آمدن فصل بهار و رفتن هم میهنان به گردش و رفتن به مناطق بیرون از شهر و برای این که این عزیزان که به این مناطق روی می آورند اطلاعی از چگونگی سفر داشته باشند و دچار اشتباه و گناه نشوند، به صلاح دانستیم این سؤال را در خمتتان مطرح کنیم هرچند می دانیم که وقت شما بسیار اندک است ولی مطمئن هستیم که گفتار شما برای علاقمندان لذت خاصی خواهد داشت. این هم سؤال :

*اساس شرعی سیاحت و گردش چیست؟

* آداب سفر کردن چگونه است؟

* حکم گردش چیست؟  

استاد حسن پنجوینی: برادران گرامی در پایگاه اسلام پیک، سلام و رحمت خداوند بر شما باد، بسیار سپاس گزارم به جهت محبت فراوانی که نسبت به بنده اظهار داشته اید. امیدوارم که خداوند آن چه را که شما گفته اید پیش بیاورد و این گونه هم باشد.

پاسخ به سؤالات شما.

سؤال ۱ : حکم سیاحت و گردش چیست؟

 پس از سپاس و ستایش پروردگار و صلوات بر روح پاک پیامبر(ص) و آل و اصحاب ایشان ، می گویم :

حکم شرعی سیاحت و گردش: مباح است یعنی حلال است. به شرایطی که دارد و ما از این به بعد مطرح خواهیم کرد.

سؤال ۲: دلایل شرعی سیاحت و گردش چیست؟ دلایل گردش و سیاحت چند چیز هستند که در قرآن و فرموده های پیامبر(ص) وجود دارند.

– در قرآن، خداوند والا مرتبه انسان ها را به سیر و سفر و دقت در مخلوقاتش برای عبرت گرفتن و اطمینان حاصل شدن در زمینه ی عظمت و قدرت بی حد و مرز خالق تشویق می فرماید، کسی که به سیاحت می رود زمانی که سرگذشت ملت های گذشته را می بیند با این همه قدرت و توانایی که داشته اند ، چه بر سرشان آمده و اکنون کجا هستند؟ و آیا قدرت و توانایی ای که داشته اند توانسته است آن ها را از خشم خدا دور بدارد؟!

این، فاکتور نیرومندی است برای این که گردشگر به اعمال خویش نظری افکند و از گناه و بدی بپرهیزد، و به خدا پرستی روی بیاورد.

آیاتی که در این زمینه سخن گفته اند زیاد هستند به عنوان نمونه :

۱ –  ” ُقلْ سِیرُواْ فِی الأَرْضِ ثُمَّ انظُرُواْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ .. الأنعام/۱۱

یعنی : به آن ها بگو بر روی زمین گردش کنید سپس بنگرید و بیندیشید و بدانید که سرانجام کسانی که برنامه ی خداوند را دروغ پنداشتند چگونه بوده است؟

*استاد قرطبی در تفسیر مشهورش می فرماید : اگر این سیر و سفر برای این باشد که از این آثار سود ببرد ، سفری خوب خواهد بود و به جهت آن پاداش می گیرد…..

۲-  قُلْ: سِیرُوا فِی الأرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُجْرِمِینَ.. النمل/۶۹

یعنی: به آن ها بگو بر روی زمین بگردید سپس بنگرید ، دقت کنید و بدانید که سرانجام گنهکاران چگونه بوده است؟

۳-  قُلْ سِیرُوا فِی الأرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الَّذِینَ مِن قَبْلُ کَانَ أَکْثَرُهُم مُّشْرِکِینَ . الروم/۴۲.

یعنی : بگو در روی زمین بگردید و تماشا کنید و بیندیشید و بدانید که سرانجام گذشتگان چگونه بوده است کسانی که بیشترشان بت پرست و مشرک بوده اند؟

۴- قُلْ سِیرُوا فِی الأرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ یُنشِئُ النَّشْأَهَ الآخِرَهَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ .. العنکبوت/۲۰

یعنی: بگو در روی زمین بگردید و نگاه کنید و تأمل نمایید که خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرد سپس بار دیگر خداوند به همین صورت در آخرت دوباره آن ها را بر پا می کند بدون شک خداوند بر انجام هر کاری توانا است.

۵- ” وَسَخَّرَ لَکُم مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأرْضِ جَمِیعًا مِّنْهُ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَاتٍ لَّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ. الجاثیه/۱۳.

یعنی: خداوند هر آنچه را در آسمان ها و در زمین است، برای شما مسخر فرموده و تحت فرمان شما درآروده است و برای خدمت به شما به وجودشان آورده است و همه ی این ها هم، بخششی است از جانب خداوند برای شما و در این بخشش و پدیده ها دلایل و نشانه های زیادی وجود دارد برای کسانی که بنگرند و بیندیشند .

۶-  لَقَدْ کَانَ لِسَبَإٍ فِی مَسْکَنِهِمْ آیَهٌ جَنَّتَانِ عَن یَمِینٍ وَشِمَالٍ کُلُوا مِن رِّزْقِ رَبِّکُمْ وَاشْکُرُوا لَهُ بَلْدَهٌ طَیِّبَهٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ، فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَیْهِمْ سَیْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنَاهُم بِجَنَّتَیْهِمْ جَنَّتَیْنِ ذَوَاتَى أُکُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَیْءٍ مِّن سِدْرٍ قَلِیلٍ، ذَلِکَ جَزَیْنَاهُم بِمَا کَفَرُوا وَهَلْ نُجَازِی إِلاّ الْکَفُورَ؟ “.سبأ/۱۵- ۱۷. 

یعنی: و به تحقیق برای اهالی سبأ در محل سکونتشان نشانه ی قدرت خداوند وجود داشت. باغ های بسیار بزرگی در سمت راست و چپ منطقه ی ایشان وجود داشت ( به آن ها گفته شد:) از رزق و روزی پروردگارتان بخورید و شکر خدا را به جای آورید چون سرزمینی پاک و خوب و پروردگاری آمرزنده دارید ولی به جای سپاسگزاری و شکرگزاری روی برگرداندند، ما هم سیل ویرانگری به سوی ایشان روان کردیم و باغ و بوستان هایشان را ویران کرد و این دو باغ بزرگ و پر میوه را برای ایشان تبدیل به دو باغ بی ارزش و با میوه های تلخ و درختانی بی ثمر و شوره گز و کمی هم درخت سدر، مبدل ساختیم این وضعیتی که بر سرشان آمد، در نتیجه ی کفر و بی باوری ایشان بوده است. مگر ما جز ناسپاسان و کافران را مجازات می کنیم؟ 

۷- اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ یُحْیِی الأرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ. الحدید/۱۷

یعنی: خوب بدانید فقط خداوند زمین را پس از مرگش زنده می کند ( شما را هم همینطور زنده     می کند) به تحقیق ما آیات و نشانه های خویش را برای شما روشن کرده ایم امید است که بیندیشید و بفهمید.

۸- “أَفَلَمْ یَسِیرُواْ فِی الأَرْضِ فَیَنظُرُواْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ، وَلَدَارُ الآخِرَهِ خَیْرٌ لِّلَّذِینَ اتَّقَواْ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ.. یوسف/ ۱۰۹

یعنی: آیا ایشان بر روی زمین نگشته اند تا بنگرند و دقت کنند که سرانجام کسانی که پیش از انان بوده اند چگونه بوده است؟ { کسانی که در برابر خدا سرکشی کرده اند} بی شک سرای آخرت و بهشت برین برای کسانی که پرهیزگاری کرده اند بهتر است. آیا شما نمی اندیشید؟

۹- ” وَفِی الأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِیلٌ صِنْوَانٌ وَغَیْرُ صِنْوَانٍ یُسْقَى بِمَاء وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى بَعْضٍ فِی الأُکُلِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ ” الرعد/۴.

 یعنی: و در زمین قطعه زمین های گوناگون در کنار هم وجود دارند همچنین باغ ها یی از انگور و کشتزارها و نخلستان های یک پایه و دو پایه در آن وجود دارد که با یک آب سیراب می شوند اما برخی از آن ها را از نظر طعم و مزه بر برخی دیگر برتری می دهیم بی شک در این امر نشانه هایی برای کسانی است که عقل خویش را به کار می گیرند.

۱۰- ” إِنَّمَا مَثَلُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا کَمَاء أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاء فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الأَرْضِ مِمَّا یَأْکُلُ النَّاسُ وَالأَنْعَامُ حَتَّىَ إِذَا أَخَذَتِ الأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّیَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَیْهَآ أَتَاهَا أَمْرُنَا لَیْلاً أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِیدًا کَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالأَمْسِ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الآیَاتِ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ ” یونس/۲۴.

یعنی: همانا حال دنیا همانند آبی است که آن را از آسمان می بارانیم و با آن گیاهان زمین را که انسان ها و حیوانات از آن می خورند به هم می آمیزند تا جایی که زمین کاملاً زیبا می شود و آراسته می گردد و اهل زمین یقین پیدا می کنند که بر زمین تسلط دارند. فرمان ما در شب یا روز سر می رسد و گیاهانش را از ریشه بر آورده و درو کرده و نابود می کنیم گویی که دیروز در این جا نبوده است. ما آیه های خویش را برای قومی تشریح می کنیم که می اندیشند.

بلی اگر به این آیات دقت کنیم که خدا از مردم می خواهد که بر روی زمین بگردند و بیندیشند و دقت کنند و تماشا کنند ، در قرآن زیاد هستند. تمام آن ها هم برای اندیشیدن و تفکر در قدرت و توانایی خداوند و پند گرفتن از گذشته ی کافران و گنهکاران پیشین است، تا همان سرانجام را نداشته باشند. پس اگر انسان برای گردش به این شکل بیرون برود، مانند این است که در محراب مشغول عبادت بوده باشد.

بلی، گشت و گذار کردن و رفتن به صحرا و تفرج گاه ها ، بدور از کار حرام و تماشا کردن مناظر زیبای طبیعت که آفریده ی خداوند هستند برای آرام کردن دل و درون ، یکی از کارهای مباح است.

منبع :ئیسلام  په یک

حسن پینجوینی

ترجمه: ابراهیم عمری

 

نمایش بیشتر

ابراهیم عمری

@نویسنده و مترجم @ آذزبایجان غربی - مهاباد @ شغل : بازنشسته آموزش و پرورش

نوشته های مشابه

یک نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن