اصولقرآن

بازخوانی مفاهیم قرآنی (۳)

بازخوانی مفاهیم قرآنی

برپایی نماز و پرداخت زکات

پس از اینکه آدمی در وادی سبز و خرّم توحید قرار گرفت و از طریق باور عمیق و ریشه‌دار به ارزش‌های الهی آرامش یافت، لازم است احکام و ارزش‌های اخلاقی را نیز در زندگی روزمره‌اش عملی و نهادینه سازد تا همواره با منبع نور و هدایت در ارتباط بوده و بدین وسیله پرورش یافته و به عنصری مثبت و فعال بدل شود.
به طور خلاصه باید به این نکته مهم اشاره نمود که انسان در طول حیات دنیا دو وظیفه سترگ و سرنوشت‌ساز بر عهده دارد، یکی ارتباط با خدای خالق آمر و دیگری ارتباط با مخلوقات و همنوعان. هر کار و فعالیت و مسٶلیت دیگری نیز که انجام داده و بدان مبادرت می‌ورزد، منحصرا در یکی از این دو دایره قرار خواهد گرفت.
بهترین و کامل‌ترین کانال و قالب برای پیوند و رابطه با خدای رحمان رحیم “نماز” است. انسان مخلوق مٲمور با گام نهادن مکرر و روزانه در این وادی می‌تواند با معبود محبوبش رابطه تنگاتنگ و مملو از قرب وصال را برقرار نماید و از این رهگذر در راستای فایق آمدن بر مشکلات عدیده و پالایش درون از پلیدی‌ها، از آن سرچشمه فیّاض و سخاوتمند جرعه‌های لازم را نوشیده و از تشنگی در امان بماند.
البته نباید این امر بسیار مهم و زیربنایی را از یاد برد که باید نماز ـ چنانچه قرآن کریم بر آن تاکید مستمر دارد ـ، اقامه و برپا شود؛ یعنی علاوه بر ارکان و شرایط مربوط به شکل و ظاهر بر روح و مقاصد آن تکیه گردد، به بیانی دیگر: لازم است تاثیرات و کارکرد‌هایش در زندگی و کردار و گفتارهای پس از خواندن نماز مورد توجه و اهتمام ویژه قرار گیرد، چه اگر قامت و قیافه نماز راست نشده و برنخیزد و همراه نماز گزار وارد زندگی نگردد و سلوک و رفتار فردی، خانوادگی و اجتماعی‌اش را تحت الشعاع قرار ندهد، به جسمی بی‌جان و قالبی بی قلب و تهی از مغز و محتوا بدل می‌گردد، چیزی که متاسفانه بسیاری از نمازهای خوانده شده از آن رنج برده و نماز گزاران از گنج‌های پایان ناپذیرش محروم هستند، و بجای سبک‌بالی و سبک‌باری به مجموعه‌ای از تکالیف سنگین و قید و بندهای دست و پاگیر تبدیل گشته و با احساس خستگی و تنها برای رفع تکلیف انجام می‌شود.
خوشبختانه بسیاری از نمازهای خوانده شده در طول روز از لحاظ شکل و ظاهر بدون کم‌وکاست و یا حداقل نقایص را دارند و بعضا با صدایی آهنگین و روح‌نواز صورت می‌گیرند، ولی شوربختانه فاقد مغز و هسته اصلی بوده و چیزی نمانده با نمازهای انجام شده عصر جاهلیت پیرامون حرم مکی ـ چنانچە قرآن کریم بدان اشاره می‌فرماید ـ، فاصله‌ای نداشته باشند.

گام دومی که باید بنده راستین خدا در حیات دنیا بردارد، ارتباط با مخلوقات و به ویژه هم‌نوعان است؛ اساسا ارتباط با خالق هستی برای پرورش فرد جهت ارتباط درست و منطقی با آفریده شده‌ها و شیوه صحیح بهره‌برداری از امکانات موجود است و وقتی نوع نخست ارتباط ارزش می‌یابد که این آثار و نتایج را به دنبال داشته باشد.
همانگونه که پرنده‌ای نمی‌تواند با یک بال در فضا پرواز نماید، آدمی نیز بدون برخورداری از دو بال بندگی خالق و خدمت خلق توانایی پرواز و اوج‌گیری در آسمان عبودیت را ندارد.
عده زیادی از نمازگزاران در حین انجام نماز بسیار آماده و حتی لحظاتی قبل از آن در یکی از مساجد حضوری گرم و پرشور دارند ولی به محض بازگشت و ورود به عرصه‌های مختلف زندگی به شرایط قبل از نماز برگشته و رنگ و بوی تقرب به خدا از ایشان به مشام نمی‌رسد، گویی که اصلا نمازی نخوانده و روزه‌ای نگرفته‌اند زیرا سجده و رکوع‌ها آنان را بر زندگی راکعانه و فرمانبردارانه برای خداوند تربیت نکرده‌اند. لذا در حین ارتباط و تعامل با مردم و امور اجتماعی، اقتصادی و سیاسی با افرادی که از شعایر عبادی و دینی استفاده ابزاری نمی‌کنند تفاوت قابل توجهی نداشته و بعضا بدتر از ایشان نیز عمل می‌کنند. حال آنکه به قول عارف نامی ایران زمین، سعدی شیرازی ـ علیه الرحمه و الرضوان ـ:
عبادت به جز خدمت خلق نیست
به سجاده و تسبیح و دلق نیست
اگر منصفانه قضاوت نماییم باید بسیاری از انتقادهای وارده بر نماز، روزه، حج و… مسلمانان از سوی سکولارها و غیر مسلمانان را بپذیریم زیرا آثار و کاردهای چندان مثبتی از آنها را مشاهده نکرده و تنها شعاری بی‌شعور را می‌بینند، از این رو با تاسف و تحسر فراوان عملکرد ناموزون ما باعث وهن و بی ارزش جلوه دادن این شعایر بسیار تاثیر گزار گشته است.
آخرین کتاب هدایت ربانی برای گام دوم بندگی تعابیری همچون: “ٳنفاق”، “زکات”، “صدقه”، و… بکار می‌برد؛ زیرا به وسیله بخشیدن داشته‌ها و سوراخ نمودن انبار دارایی و سرازیر کردنش به میان جامعه شخصیت انسان از جوانب متعدد رشد و نمو کرده و دالّ بر صدق آدمی در زمینه باورهای نظری‌اش، می‌باشد.
امیدواریم مفاهیم والای قرآنی عظمت از دست رفته را بازیافته و بر رفتار روزمره مسلمانان انعکاس و بازتابی مثبت داشته باشند.

احمد عباسی — بوالحسن ـ ۲۵ / ٨ / ۱۳۹۷

برچسب ها

احمد عباسی

استان کردستان - بانه نویستده - مترجم - فعال دینی و اجتماعی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن