اندیشهدعوت اسلامی

ئیخلاس بۆ بانگخۆاز

حەقیقەت و کاکڵی دین و کلیلی بانگەواز و دەعوەتی پێغەمبەران -سڵاوی خودایان لە سەر بێ – بڕیتی بوە لە ئیخلاس. (خۆ پاڵافتە کردن بۆ خودای پەروەردگار)

خودای گەورە دەفەرمۆێ : [وما أمروا إلا لیعبدوا الله مخلصین له الدین…] بینه / ۵ ( فەرمانیشیان پێنەدرابوو ، جگە لەوەی : هەر تەنیا بەندایەتی بۆ خودا بکەن ، بەندایەتیەکەشیان پاڵافتە بۆ خودا بێ )

هەروەها دەفەرموێ : [الا للە الدین الخالص] ( ئاگاداربە ئاینی پاک و پاڵفتە هەر هی خودایە )

ئیخلاسێک کە مەرجی وەرگرتنی عەمەل و کردارە ، یانی : پاک کردنەوەی کردەوەکان لە هەموو ڵێڵی و ناڕوونیەک و تەنها خودا لەبەر چاو گرتن و ساغ کردنەوەی نییەت بۆ تاقانەی بێ هاوتا (اللە)

ئیخلاس کاتێک هاوڕا بێ لەگەڵ کارێکی بچووک ، دەبێتە هۆیی گەورەیی ئەوکارە !

داشنابڕێ لە هیچ کردەوە و کارێکی گەورە ، مەگەر ئەوەی بێ قیمەتی دەکا و دایدەبەزێنێ !

ئیخلاس مەرجی قبووڵ بوونی کردەوەکانە لە کن پەروەردگاری باڵا دەست .

ئەهلی ئیخلاس خودا بەرزیان دەکاتەوە و سەریان دەخا بە هۆی ئەوەی کردار و نییەتیان پاک و خاوێنە .

بانگخۆازی ڕاستەقینە ئەو بانگخۆازەیە کە خۆی پاڵافتە دەکا لە هەموو ئومێد و تڕس و بەرژوەندییەکی دونیایی و باوەڕی وایە ئەگەر کردەوەکانی بەخاتری خودای بێ هاوتا بێ ، هەرچەندە کەمیش بن ، بەرەکەتیان تێ دەکەوێ و بەزۆر بۆی دەنوسڕێ .

ئەوەتا خودای گەورە دەفەرمۆێ :

[لا خیر فی کثیر من نجواهم الا من ٲمر بصدقه ٲو ٳصلاح بین الناس …] نساء /۱۱۴ ( زۆربەی سرتە و چپەکانیان ، خێر و بێری تێدا نییە ، سرتەی کەسێ نەبێ بە بەخشش و چاکە ، یا بە ئاشتکردنەوە و یەک خستنەوەی خەڵکی فەرمان بدا )

موخلسین کەسانێکن کە بەکردەوەو عەمەڵ دەیسەڵمێنن ڕەزامەندی خودای پەروەردگاریان مەبەستەو ئەوان لەسەرووی هەموو بەرژەوەندێکان دەڕواننە کارەکانی خۆیان .

ژیان و گوزەرانی ئەوان پێکهاتوە لە ڕاستگۆیی و لەخودا ترسان .

[اولئک الذین صدقوا و اولئک هم المتقون] ئەوان دواڕۆژ هەڵدەبژێرن بەسەر دونیای ڕواڵەتیدا بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لەدونیاش بێ بەش نابن !

پێغەمبەر (د.خ) دەفەرمۆێ :[ من کانت الاخره همه جعل الله غناه فی قلبه وجمع له شمله وٲتته الدنیا و هی راغمه ] ترمذی رقم ۲۴۶۵ / صحیح

هەر بەپێچەوانەی ئەوان ، کەسانێک هەن تووشی رووپامایی و ناخالیسی دەبن لەکاری بانگخوازی بۆی ڕێی خودا و بەو کارەشیان ، هەم خۆیان و هەم بانگەوازەکە تووشی زەرەر دەکەن ، ئەوان کەسانێکن پێستی مەڕیان پۆشیوەو دڵەکانیان لە دڵی گوڕگ دەچێ !

ئەو جۆرەکەسانە دونیا و بەرژەوەندێکانی بەسەر دواڕۆژدا هەڵدەبژێرن ، بەڵام هیچ شتێکی زیاتر بەدەست ناهێنن بێجگە لەو بڕەی(بەشەی) کە خودا بۆی دیاری کردوون !!

خۆشەویست (د.خ) دەفەرمۆێ :[ من کانت الدنیا همه جعل الله الفقر بین عینیه و فرق علیه شمله و لم یٲته من الدنیا الا ما قدر له ] ترمذی رقم ۲۴۶۵ /صحیح

– بە کورتی و بەکوردی : بانگخۆازی موخلیس ، بۆ خودا و بانگەوازەکەی دەژی و ئەگەر پێویستیش بێ بۆی دەمرێ ، بەڵام ئەو کەسانەی بۆ خودا و بانگەوازکەی ساغ نەبوونەتەوە ، بە پێچەواەوە ، دەعوەتەکە تووشی مەرگ دەکەن و دەێمرێنن و بە بانگەوازەکە ، دەژین و نانیشی لێ دەخۆن !!

چەند نیشانە و بەڵگەیەک لەسەر ئیخلاسی بانگخۆاز :

✅ بانگخۆازی ڕاستەقینە :

۱- لە کاری دەعوەت و بانگەواز دا بە سۆزو بە بەرەحمە نیسبەت بە عەبدەکانی خودا :

خودای گەورە دەفەرمۆی : [ وما ارسلناک الا رحمه للعالمین ] انبیاء/۱۰۷
(تۆشمان تەنیا بۆ ئەوە نارد ، کە مایەی پیت و رەحمەت بی بۆ جیهانیان)

هەروەها دەفەرمۆی : [ولعلک باخع نفسک علی آثارهم ان لم یٶمنوا بهذا الحدیث ٲسفا ] کهف /۶
(لەوانەیە خۆت تیابەری بە شوێنیاندا ، لەخەم و خەفەتی بڕوانەهێنان ئا بەم وتانە)

خوشەویست دەفەرمۆی : ((نمونەی من و ئوممەتەکەم وەکوو پیاوێک وایە کە لەقەراغ ئاوڕێک ڕاوەستاوە ، جا دەعباو پەپوولە و… دێن بچنە نێوی ، بەڵام من ناهێڵم و دەبمە بەربەستیان ، ئەوانیش بە سەختی و زەحمەت دەیان هەوێ بچنە ناوی )) بخاری/۳۴۲۷

۲- خۆشحاڵ بوون بە کاری هەموو کەسێک کە لەڕێگای بانگەوازدا تێدەکۆشێ و خۆی ئاشکرا دەکا :

نیشانەی ئیخلاس بۆ ئینسانی داعی ئەوەیە کە بڵاو بوونەوی حەقی پێخۆشە و بۆی فەڕق نەکا چ کەسێکە و کێ دەیکا .

کاک ئەحمەدی ڕەحمەتی دەفەرمۆی : گەر خۆشەویستێکت وەدەریا کەوێ قەڵسی کەسێک بێو وەفریای کەوێ ؟!

ئیمامی شافعیش فەرمایشت دەکا : ((پێم خۆشە خەڵکی لە عیلم و زانستم فێر بن و هیچ شتێکیشم پێ نیسبەت نەدرێ )) یانی نەڵێن : ئەوە هی شافعیە !

۳- شۆێن حەق کەوتن وخۆشەویستنی ئەهلی حەق :

بانگخۆازی ڕاستەقینەو ساغ بۆوە بۆ کاری دەعوەت ، خۆ دەپارێزێ لە تووش بوون بە فیتنەی جەماوەری خەڵک و فیتنەی سوڵتان و دەستهەڵات دار .

ئیخلاسی ئەوان وادەخۆازێ کە حەق لەلایان گەورەتر بێ لە هەموو کەس ، ئەوەش حەقیقەتی وشەی ((لاالەالااللە) یە و ئەوەشە ئەو ئیخلاسەی کە ڕزگاری و خڵاس بۆونی تێدایە !

۴- لە ڕێگای دەعوەت و بانگەواز سەبر و خۆڕاگری و چاۆپۆشینی هەیە :

خودای غەفور دەفەرمۆی : [خذ العفو وٲمر بالعرف واعرض عن الجاهلین ] اعراف /۱۹۹
(لێبوردەیی بکە بە پیشە ، فەرمانیش بە باو و نەریتی چاک بدە ، گوێ بە نەزانان مەدەو پشتیان لێهەڵکە)

ابن مسعود (ر.خ) دەڵی : رەسولی ئەکڕەم (د.خ) باسی پێغەمبەرێک لە پێغەمبەرانی خودای دەکرد کە خەڵکەکە لێیان دابوو وە خوێناوییان کردبوو ، ئەویش خۆێنەکەی لە سەروچاوی دەستڕێ و دەڵی : خودایا لە قەومەکەم خۆش بە ، بەڕاستی ئەوان نەزانن !! ))

۵- عەدڵ و دادگەری و تەقواو خۆڕاگری لە کاتی قەزاوەت کردن و حوکمدان بەسەر تاک و کۆمەڵدا :

پەروەردگاری دادگەر دەفەرمۆی : [ ٳذا قلتم فاعدلوا ] انعام/۱۵۲
(هەر کاتێکیش هاتنە قسە با دادگەر بن)

هەروەها دەفەرمۆی :[ لا یجرمنکم شنئان قوم علی ٲلا تعدلوا اعدلوا هو ٲقربوا لتقوی ] مائده/۸
(کینەی هۆزێک هەڵتان نەنێ لەسەر ئەوەی کە دادگەری ئەنجام نەدەن ، دادگەری بکەن چونکە دادگەری نزیکترە لە تەقوا و لەخوا ترسی)

جا ئەو دادگەری و عەداڵەتە بەتایبەت دەبێ لەبرامبەر ئەهلی عیلم و زانایانی گەورەی ئوممەتی ئیسلام و بانگخۆزانی بەڕێز بێ .

وەک دەڵێن :(( لحوم العلماء مسمومه )) (گۆشتی زانایان ژەهراوی و کوشەندەیە)

بۆیە بانگخۆازی لەخۆا ترس و پاڵافتە کراو دەبێ خۆی دوور بگرێ لە بەحەڵاڵ زانینی ڕژاندنی ئابڕوی خەڵکی بەبیانوی ئەنجام دانی خێر و چاکەکاری !
چونکە لەبەرکردنی لیباس و پۆشاکی دڵسۆزی (نصح)ی ڕواڵەتی ، حرام بوون و ناڕەوایی ، بردنی ئابڕو خەڵکی بێ تاوان ، ناگۆڕێ بەچاکە ، بەڵکو خودای گەورە ئاگاداری نییەتەکانە.

پێغەمبەرە بەڕێزەکەشی (د.خ) دەفەرمۆی : [انما الٲعمال بالنیات …]

ابن تیمیه (رح) دەفەمۆی : ( قسە کردن لە بارەی خەڵکی ، دەبێ بە عیلم و زانست و دادگەری بێ ، نەوەک لەرووی جەهل و نەزانین و زوڵم و دەستدرێژی ، هەر وەک کەسانی گومراو سەرلێشێواو(ئەهڵی بیدعەت) منهاج السنە/ ۴/۳۳۷

نیشانەکانی لاوازی ئیخلاس لەکاری بەنگخۆازدا :

۱- دابڕان و جودایی لە نێوان عیلم و عەمەلدا (زانست و کردار) :

لە نیشانەکانی لاوازی یان نەبوونی ئیخلاس ئەوەیە کە بانگخۆاز ، بانگەوازەکەی کوڕت هەڵێنێ لە فکر و بۆچوون و مەزهەب و حیزبێکی تایبەت ، یان دەعوەتەکەی بگۆڕێ و بیکاتە هۆی وەدەست خستنی ماڵی دونیا و ئامێری تەجارەت و بازڕگانی و غافڵ بوون لە فەرمایشتی خودای باڵادەست .
وەک دەفەرمۆی : [ قل ٳن صلاتی و نسکی و محیای و مماتی لله رب العالمین …] انعام/۱۶۲
(بڵێ : بێگومان نوێژکردن و بەندایەتی و ژیان و مەرگم ، هەر بۆ خودایە …)

جاکاتێک ئاماج و هەدەفی بانگەوازەکەی ئاوا تێکدا و گۆڕانی بەسەردا هێنا ، خۆی تووشی هەڕەشەی خودای گەورە دەکا کە دەفەرمۆی :
[ کبر مقتا عندالله ان تقولوا مالا تفعلون] صف/۳
(زۆر مایەی توڕەییە بەلای خوداوە ، کە شتێک بڵێن و ئەنجامی نەدەن)

۲- ئاشووبی توندی نەفسانی و حەزو ئارەزووی شەخسێ :

یەکێکی دی لە نیشانەکانی لاوازی یان نەبوونی ئیخلاس لەکاری بانگخۆازدا، خۆ ویستی و خودا نەویستی و تەماعی جێگا و مەقام و کورسی و کوڵلێرەیە و شوێن کەوتنی هەواو ئارەزوی دەرونی و نەفسانی !

پەروەردگاریش دەفەرمۆی : [ ولا تتبع الهوی فیضلک عن سبیل الله ] ص/۲۶

( شوێنی هەوا و نەفس مەکەوە ، تاکو لەرێی خودا لات نەدا )

ئەنەس( ر.خ) دەڵی : پیغەمبەر (د.خ) فەرمووی : (( سێ شت ئینسان بە هیلاک دەبەن : بەغیلیەک کە پەیڕەوی لێ بکرێ و هەوا و ئارەزویەک کە شۆێنی کەوی و لەخۆ بایەخ بوون. (موعجەب بوون زە خۆ)

۳- ئیختیلاف و پەرتەوازەیی :

لە نیشانە ی دووبەرەکی و پەرتەوازەیی و بڵاوبوون ، تەشەر هاویشتن و زڕاندنی ئابڕووی کەسانێکی باوەر پێکراوە ، هەروەها زۆر بوونی هاتو چۆی بانگخۆاز لە نێوان فکرە جێاوازەکان و گۆرینی ڕەنگ و ئاڵای جۆرا و جۆر ، ئەویش نەک بە مەبەستی گەیشتن بە حەق ، بەڵکو لەبەر وەشوێن کەوتنی حەزوو و ئارەزو هاوڕا لەگەڵ بوونی بوغز و ڕق و قین و دابڕان لە موسوڵمانان .

جا هەموو ئەوانە بەڵگەن لەسەر خراپ بوون و تێکچوونی نێوان ، عەبدە لەگەڵ خاوەنەکی خۆی (اللە تعالی)

۴- دەمارگیری (تعصب) بۆ لایەن و گروپ و تاقمێکی تایبەت :

عەدڵ و دادگەری پیویست دەکا کە یادی چاکە بە چاکە بکرێ و خراپەش بە خراپە ، بانگخۆاز باش ، نابێ خەتا و تاوان و هەڵەی خۆی و هاۆبیرانی لا سووک و کەم بێ و هەڵەی بەرامبەریش زەق کاتەوە .

💥وەک دەڵێن :(( کایان لێ بکا بە کێو ))

یان (( عەیب و عاری خۆیان بخاتە تەلیس و هی خەڵکانی تر بێنێتە مەجلیس !!))

بەڵکوو داعی و بانگخۆازی ڕاستگۆ و لەخودا ترس دەبێ بەردەوام و هەمیشە لەگەڵ حەق بێ .

۵- خۆشەویستی دونیا و تێکەوتن لە فیتنەکانی :

نیشانەی نەبوون یان لاوازی ئیخلاس ، تێکەڵاوی دونیا و هەڵبژاردنێتی بەسەر دواڕۆژدا و نقووم بوونێتی لە ماڵ و سامانی دونیا ( دونیای لێ بێ به ئامانج و بانگەوازەکە بکا بە سەبەبی گەیشتن بە ئامانجەکەی )

🍀لە حەدیس دا هاتوە : ((تەماعی ئینسان بۆ سامان و کورسی و مەقام ، وەک دوو گورگی بڕسی وان بۆ سەر مێگەلە مەڕ ))

کۆتایی باسەکە :

بێگومان ئیخلاس ، رووحی عەقیدە و کاکڵی ئەخلاقە و پایەی سەرەکیشە بۆ بانگەوازی رێ پەروەردگار .

سەرکەوتن دەست ناکەوێ مەگەر بە ئیخلاس نەبێ و دامەزران نایەتە دی مەگەر بە ڕاستگۆیی .

هەر کارێکیش رەزامەندی خودای تێدا نەبێ ، فەشەلی بەدۆا دا دێ .

📚 سەرچاوە : معالم فی اصول الدعوه / الدکتور محمد یسری

✍️زیاد و کەم کردن و وەرگێڕان : یونس سولەیمان زادە

از طريق
یونس سلیمان زاده
منبع
sozimihrab
برچسب ها

یونس سلیمان زاده

استان آذربایجان غربی- بوکان نویسنده و مترجم فعال و دعوتگر دینی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا نظرات خود را با حروف کوردی یا فارسی تایپ کنید
نظرات حاوی مطلب توهین آمیز یا بی احترامی به اشخاص ، عقاید دیگران، و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی شود
نظرات پس از تائید منتشر می شود
بستن