عباداتعقاید

احادیثی در بیان فضیلت حمد و ستایش خداوند

رسول خداصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ برای ما بیان کرده که حمد و ثنای خداوند را بجا آوردن، صورتی از صورتهای ذکر خداوند است و خداوند دوست دارد که ما حمد و  ثنای او را بجا آوریم.

از اسود بن سریع رضی الله عنه روایت است که گفت: به رسول خداصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ  گفتم: ای رسول خدا! آیا اشعاری را که در مدح خدا گفته­ام برایت بخوانم؟ فرمود: «أما إنَّ رَبَّکَ یُحِبُّ أن یُحمَدَ»[۱]یقینًا پروردگارت مدح را دوست می­دارد.

از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول خداصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ  فرمود: «مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَى عَبْدٍ نِعْمَهً، فَقَالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ إِلَّا کَانَ مَا أَعْطَى أَفْضَلَ مِمَّا أَخَذَ[۲]»؛هر نعمتی را که خداوند به بنده­اش بدهد و او در مقابل بگوید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»، آنچه را که او داده است [که گفتن الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ می­باشد] بهتر از نعمتی است که دریافت کرده است.

امام قرطبی در توضیح این حدیث گفته است: هنگامی که بنده در وقت برخوردار شدن از نعمتی می­گوید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»، الها م شدن این حمد و ثنای خداوند به قلب او نعمتی بزرگتر از آن نعمت مادی است که خداوند به او داده است؛ زیرا پاداش گفتن «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»، باقی می­ماند و از بین نمی­رود، در حالی که نعمت مادی از بین می­رود. و لذا گفتن «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ» از خود آن نعمت بهتر است.

اما با وجود فضیلتی که «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ» دارد، گفتن لا الهَ إلاَّ الله از آن بهتر است، برخی از علما گفته­اند که گفتن «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»، شامل توحید به همراه حمد و ستایش است و هر دو را با هم جمع می­کند اما «لا اله الاَّ الله» تنها شامل بر توحید است.

اما این سخن مردود و مرجوح است.

و قول راجح و صحیح این است که «لا اله الاَّ الله» از گفتن «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ» بهتر است؛ زیرا این جمله ایمان و کفر را از هم جدا می­سازد.

و پیامبرصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ  نیز به ما خبر داده که کلمه­ی توحید از همه اذکار دیگر برتر است چنانکه در این حدیث از پیامبرصَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ  روایت شده که فرمود: « «أَفْضَلُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِیُّونَ مِنْ قَبْلِی لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ [۳]»؛ بهترین ذکری که من گفته­ام و پیامبران قبل از من نیز گفته­اند، عبارت است از گفتن: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ».

الف و لامی که بر سر کلمه­ی «حمد» وارد شده، الف و لام استغراق می­باشد که بر  آن دلالت می­کند همه انواع و اجناس حمد و ستایش­ها از آنِ خداوندی است که پروردگار جهانیان می­باشد.

منبع: تفسیر ابن کثیر

ترجمه: خالد ایوبی نیا


[۱]  . به روایت امام احمد۳/۴۳۵، نسائی در الکبری :۷۷۴۵، و بخاری در الادب المفرد:۳۴۲، و حاکم:۳/۶۱۴ و ذهبی آن را صحیح د انسته و نگاه شود به مجمع الزوائد:۸/۱۲۴.

[۲]  . ابن ماجه: ۳۸۰۵، بیهقی در «الشعب» به شماره: ۴۰۹۱ و این حدیث صحیح است.

[۳]  . بهن روایت امام مالک در «الموطأ»:۱/۴۲۲،۴۲۳، و این حدیث مرسل است.ولی به خاطر شواهد دیگری که دارد، به درجه­ی حدیث حسن رسیده است از جمله حدیثی که در این خصوص امام ترمذی به شماره ۳۵۷۹  از عمرو بن شعیب در پدرش از جدش روایت کرده است.

از طريق
خالد ایوبی نیا
منبع
sozimihrab
برچسب ها
نمایش بیشتر

خالد ایوبی نیا

استان آذربایجان غربی - ارومیه مترجم - نویسنده فعال دینی و حافظ قرآن

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن