اصول

لیکولینه وه یه ک له باره ی حه دیثی(..وستفترق أمتی على ثلاث وسبعین فرقه..)

لیکولینه وه یه ک له باره ی حه دیثی  «پارچه  پارچه  بوونی  ئوممه تی  ئیسلامی  بو هه فتا و سی تاقم»  

یه کیک  له و شتانه که  لومه ی  حه دیسزانه کانی  له سه ر ئه کریت ، حه دیسی  پارچه پارچه  بوونی  ئوممه تی  ئیسلامی  بو حه فتا و سی تاقمه ،  که هه مویان  له  ئاگر  دان  ته نیا  یه ک  تاقمیان  نه بیت ؛  له وه دا  لومه  ئه کرین  ک  دونیایه ک  هه ول  ئه ده ن  ئه و حه دیسه به هیز  بکه ن  با  ضعیفیش بیت!

 له ریگه ی زوری ریوایه ته کانییه وه ، حه دیسه که خودی خوی ناچیته  پله ی { صحیح } ، هه ر   بویه نه  ئیمام بوخاری و نه  موسلیم  له  صه حیحه کانیاندا ئه و حدیسه یان نه هیناوه .

ئه م حه دیسه کاریگه ری  زوری  هه بووه ؛ به شی  خوی  لێڵێ  له  دیدی  مێژوونوساندا دروست کردووە ؛ کاتێک کە بۆ  ئه و ده سته و تاقمانه یان روانیوه ، ئه و  میژوونوسانه  که  سه یری ئه و ده سته و تاقمانه یان  کردووه  وه ک خه لکانیکی  جه هه ننه می و هاوه لانی  ئاگر  بویان  روانیوون !  من – یوسف القرضاوی –  له  کتیبی ( الصحوه الإسلامیه بین الاختلاف المشروع و التفرق المذموم ) دا  موناقه شه ی ( سندی) ئه و حه دیسه م  کردووه ؛ هه ندی  له وشتانه ی له ویدا وتوومن  ئه وه یه :   سه باره ت  به حه دیسی  «پارچه پارچه بوونی  ئوممه تی ئیسلامی بو زیاتر له  حه فتا تاقم»  که هه مویان  له  ئاگردان ، یه کیکیان نه بیت، قسه یه کی  زور هه یه ده رباره ی ماناکانی و ده رباره ی ریگه کانی  سه لماندنی:

 ۱-  یه که مین  شتیک که پیویسته بزانریت  ده رباره ی  ئه م  حه دیسه ئه وه یه که  ئه م  حه دیسه   له هه ردوو  صحیحه که دا نه هاتووه ؛ له  گه ل ئه وه دا بابه ته که ی زور گرینگیشه ؛ ئه مه ش  به لگه یه  له سه ر ئه وه ی که مه رجی  صحیح بوونی  هیچ کام  له  بوخاری و موسیلمی تیدا نیه !

ئه وه شی که ئه وتری  ده ی خو بوخاری و موسلیم  هه موو  حه دیسه  صه حیحه کانیان له خو نه گرتوه!  ئه وه بیگومان وایه ؛ به لام  چ  بوخاری و چ  موسیلم  زور له سه ر ئه وه سوور بوون  که (باب)یکی گرنگ چیه له زانستدا جیی نه هیلین  تا  ئه گه ر  یه ک حه دیسیش  بووبیت ریوایه تی  نه که ن تییدا!

۲ –  هه ندی له ریوایه ته کانی  ئه و حه دیسه  باسی  ئه وه ناکه ن که تاقمیکیان نه بیت هه مو له  ئاگردان ؛ به لکو ته نیا هه ر باسی  پارچه  پارچه  بوونه که ئه که ن و ئه یانژمیرن ، ئه وه تا حه دیسه که ی  ئه بو هوره یره  خوای لی رازی بیت که ئه بوداود و ترمیزی و ئیبن ماجه و ئیبن و حه ببان و حاکیم  ریوایه تی  ئه که ن  به م  شیوه یه هاتووه که: پیغه مبه ر صلی الله علیه وسلم ئه فه رموی:  افترقت الیهود علی احدی او اثنتین و سبعین  فرقه و تفترق أمتی على  ثلاث و سبعین  فرقه //  رواه  أحمد ؛ إبن ماجه ؛ وابوداود ؛ والترمذی.

حه دیسه که هه رچه نده  ترمیزی ده رباره ی ئه لی:  «حسن صحیح » و حاکیم و ئیبنوحیببانیش به « صحیح»ی  ئه زانن ؛ به لام حه دیسه که به  ده وری موحه ممه دی  کوری عه مری عه لقه مه ی  کوری  وه ققاصی  له یسی دا ئه سوریته وه و هه رکه سیش  ژیاننامه ی ئه م موحه ممه ده   بخوینیته وه له {  تهذیب الکمال } دا  یان  له ( تهذیب التهذیب ) دا تیده گات که  ئه م  پیاوه  خه لکی   زور باسی لاوازی له به رکردنی ئه که ن و که س  نیه بی قه ید و شه رت قه بولی  کردبیت …

 کوی هه موو ئه و قسانه ی له سه ر ئه م  پیاوه   کراوه ئه وه یه  که ئه میان لا باشتره  له وانه ی  که له و لاوازترن !

هه ر بویه حافظ إبن حجر له التقریب دا ته نیا ئه وه نده ئه لی: «صدوق له أوهام» که سیکی  راستگویه و وه هم و خه یالاتی  زوری  لا کوبوته وه ….

ده ی خو  ( راستگویی – صدوق) به  ته نیا  لیره دا  به س  نیه  تا  (کونترولکردن  = ضبط) ی نه خه یته پال، نه خوازه کابرا ئه وهام و خه یالاتیشی لا کوبووبیته وه؟!

ئه وه شی  زانراوه  تیرمیزی وئیبنوحیببان و حاکیم  له و  که سانه ن  که  ده ستیان  شل کردووه  بو  به( صحیح) دانانی  حه دیسه کانی  پیغه مبه ر صلی الله علیه وسلم !

  گومان  له وه دا نییه که حاکیم وا وه سفکراوه که ( هه نگاوی دریژ ئه نیت بو به صحیح کردنی حه دیس !).

ده ی  حاکیم  لیره دا  ئه م  حه دیسه ی به پیی  مه رجه کانی  موسلیم  به  صحیح  داناوه ، به و حسابه ی  که  پیشه وا  موسلیم  حه دیسی  له  موحه ممه دی  کوری  عه مر وه رگرتووه و لای مقبول بووه ، به لام  پیشه وا  زه هه بی  ئه م رایه ی ( حاکیم) ی رتکردووته وه ، له  به ر  ئه وه ی  موسلیم به ته نیا حه دیسی  له  موحه ممه دی  کوری  عه مر  وه ر نه گرتووه ؛ به لکو له گه ل  خه لکی  تردا پیکه وه حه دیسه کانی  وه ر گرتووه !

ئه ی خو حه دیسه که ی  حه زره تی ئه بو هوره یره  سه لامی  خوای له سه ربیت  له م  باسه  دا   ئه و زیاده یه ی تیدا نییه که  ئه لی : «کلها  فى النارإلا واحده» ئه م  زیاده یه که هه موو شه ره که ی له سه رهه لگیرساوه !

به لی ئه م حه دیسه  به و زیاده یه وه  له ریگه ی  چه ند صه حابه یه کی تریشه وه ریوایه ت کراوه  وه ک :  عه بدولای کوری عه مر، موعاویه و عه وفی کوری مالیک و ئه نه سه وه ؛ به لام هه موو   ئه و حه دیسانه  ضعیفن له رووی سه نه ده وه، زانایانیش ئه م حه دیسانه یان یه ک داوه ته  ده م ئه وی تر، بویه به به هیزی ئه زانن ؛ نه ک له به رحه دیسه که خوی به ته نیا!

کاتی ئه توانی حه دیسه که به به هیز وه رگری  که  ئه و حه دیسه شتی تری له گه ل نه بیت که پیچه وانه ی ئه وبیت و ئیشکالیش له ماناکه یدا  نه بیت !

 ده ی لیره دا نه ک هه ر ئیشکال هه یه ؛ به لکو ئیشکالیکی گه وره ش  هه یه  له وه دا  گوایه ئه م  ئوممه تی  ئیسلامه له جووله که و گاور زیاتر پارچه پارچه ئه بن.

ئه مه له لایه ک له  لایه کی تریشه وه  یانی  چی  ئه م تاقمانه هه موو ئه چنه ئاگر ته نیا یه کیکیان  نه بیت ؟ئه مه وا ئه کات هه ریه ک  له و تاقمانه لافی ئه وه لیبدات که ته نها هه ر ئه و تاقمه  رزگار بووه که یه و ئه وه ی له گه ل ئه م  نه بی ئه وه خه ساره تمه ند و دوراوه !

  ده ی ئه مه خوی بو خوی مایه ی پارچه پارچه کردنی  ئوممه تی  ئیسلامیه و وایان  لیده کات ئه م  قسه به وی تر بلیت ؛ که ئه وه ش هه موو  لایه ک  لاواز ئه کات و دوژمنه کانیشیان به هیز ئه کات  و وایان لیدی چاویان  تی ببرن .

هه روه ها  پیچه وانه ی ئه وه شه  که  ئه م  ئوممه ته  باشترین  ئوممه ته  که  خوا دابیتی  به  خه لکی و فه زلی  رشتبیت به سه ریدا و به زه یی  هاتبیته وه  پییدا « کنتم خیر أمه أخرجت للناس تأمرون بالمعروف و …..»  ئیوه ئه ی ئوممه تی موحه ممه د  باشترین  ئوممه تیکن  که  له  لایه نی  په روه رده گاری جیهانیان دروستکراون بو په یره وی له پیغه مبه ران. وه سیرری ئه و چاکی و  چاکتری ئیوه ئه وه یه ئه مر ئه که ن به چاکه وهتد سوره  آل عمران  / ۱۱۰  .

هه ر  بویه  زانای  گه وره   ( إبن الوزیر ) هه موو  ئه و  حه دیسانه  عه یبدار  ئه کات و  به تایبه تی   ئه و زیاده یه ی  که  له  ریوایه ته کانی  تر  دا  هاتووه ،  چونکه  ئه م  حه دیسه  به رای  ئه و  بووه ته  هوی  ئه وه  هه ندیک  له م  ئوممه ته  هه ندیکی  تری  به  سه ر لیشیواو  بزانی  و  نه ک  ئه وه  به لکو  هه ندیکی  تر  به  کافر  بزانن   !!

به ره حمه ت  بیت  له  کتیبی   { العواصم } دا  که  دیته  سه ر  باسی  فه زل  و  گه وره یی  ئوممه تی  ئیسلامی  و  هوشیاری  دان  به  خه لکی  تا  که س   هیچ  موسلمانیک  به  کافر  نه زانی ،    ئه لی  ؛  ده خیلتم  هه رگیز  به وه  فریو  مه خو  که  ئه لی   {  کلها  هالکه  إلا  واحده  }  چونکه  ئه وه  زیاده یکی  گه نده له   و  راست  نییه  له  بناغه دا  و  دووریش  نییه  خه لکانی  مولحیدو  بیدین  خزاندبیتیانه  ناو  حه دیسه کان !

ئه لیت ؛  له  ئیبن  حه زمیشه وه  گوزراوه ته وه  که  وتوویه تی ؛  ئه و زیاده یه  (موضوع)ه ،  نه به رز  کراوه ته وه   بو  پیغه مبه ر صلی الله علیه وسلم    نه  به رزیش  کراوه ته وه  بو  صه حابه کان ،  به هه مان  شیوه  هه موو  ئه و  حه دیسانه نه ی  زه می   ( قه ده ریه کان  ) و  ( مورجیئه کان ) و ( ئه شعه ریه کان) ئه که ن ،   هه موو  حه دیسی   (ضعیف )ن  و  به  هیز نین . ( بروانه  کتیبی العواصم و القواصم فی الذب  عن  سنه ابی قاسم ) .

جا  له  کون  و  له  تازه شدا  چه ندین  زانا  هه  یه  له  رووی  متن  و مه عناوه  ره تی  کردووته وه .

ئه وه تا   ئه بوموحه ممه دی   کوری  حه زم  ره تی  هه موو   ئه وانه  ئه داته وه  که  خه لکی  به  کافر  ئه داته  قه له م  له  به ر  ئه وه ی  جیاوازی  بیرورای  هه یه  له  شتانیکدا  که  ئه و  باسیان  ئه کات .

هه ندی  له و  شتانه  باسی  کردوون  و خه لکی  ئه یانکات  به  بلگه  بو  به  کافر  دانانی  به رانبه ره کانیان  دوو  حه دیسه  که  ئه یده نه  پال  پیغه مبه ر  صلی الله علیه وسلم    که  بریتین  له ؛

۱-  القدریه  والمرجئه  مجوس  هذه  الامه  / واته  قه ده ریه کان  و  مورجیئه کان  ئاگرپه رستانی  ناو  ئه م  ئوممه تی  ئیسلامه ن  .

۲- تفترق  هذه  الامه  على  بعض  و سبعین فرقه ،  کلها  فى النار  حاش  واحده ،  فهی  فی  الجنه  

ئه بو   موحه ممه د  ئه لی ؛   ئه م  دو  حه دیسه  له  بناغه دا  هیچیان  صحیح  نین  له  رووی  سند -ه وه ،   هه ر  حه دیسیکیش  حالی  وه ها  بیتزکاری  پیناکریت  لای  ئه وانه ش  که  کار  به   ( حه دیسی  ئاحاد ) ئه که ن   ،   ئیتر  لای  ئه وانه ی  که  کاری  پی  ناکه ن  هه ر   مه  پرسه .

موحه ممه دی   کوری  ئیبراهیمی  وه زیریش  که  پیشه وایه کی  یه مه نیه  و موجته هیدیشه  و  به  سه رخه ری  سوننه تی  پیغه مبه ر  صلی الله علیه وسلم  دا   ئه نریت  و  له   راستیدا   ( مه عقول  ) و ( مه نقول ) یشی

پیکه وه  کو کردووته وه ،  ئه م زانایه  له  کتیبی   ( العواصم  و القواصم)ه  که یدا  و  له و  به شه دا  که  حه دیسه  ریوایه تکراوه کانی  موعاویه  باس  ئه کات   ( ره زای خوای لی بیت) له  حه دیسی  هه شته مدا  ئه لیت ؛  حه دیسی  پارچه  پارچه  بوونی  ئوممه تی  ئیسلامی  بو  حه فتاو  ئه وه نده  تاقم ،  هه موو  بچنه  ئاگر  ته نیا  یه ک  تاقمیان  نه بیت  ئه وه  ئه لیم   ( سند)ی  ئه و  حه دیسه دا  کابرایکی  ( ناصبی )  هه یه ،

بویه  ئه و  حه دیسه  له  به ر ئه و  نابی  صحیح  بیت ، ترمیذیش  به  هه مان  شیوه  له  عه بدولای  کوری  عه مری  کوری  عاصه وه  ئه و  حه دیسه  ریوایه ت  ئه کات  و  ئه لی ؛  ==  حدیث غریب  ==  ، له  باسی  الایمان  دا  هیناویتی  و  له   ریگه ی  ( الافریقی ) یه وه   که  که  ناوی   ( عبدالرحمن  بن زیاد )ه  له عبدالله بن یزیده وه   ( له عه بدولای کوری عه مره  ) وه   .

إبن ماجه ش  نموونه یه کی   ئه و   حه دیسه   له   عه وفی  کوری  مالیک  و  له   ( انس)ه وه   ریوایه ت  ئه کات …….    جا  ئه لیت ؛  هیچ  کامیک  له و  حه دیسانه  مه رجی  – صحیح  – یان  تیدا  نییه ،  هه ر  بویه   هیچکام   له  بوخاری  و  موسلیم  ئه و   حه دیسه یان  ریوایه ت  نه کردووه  .

پیشه وا   ترمیزی  حه دیسه که ی  ئه بوهوره  یره   به   صحیح  دا  ئه نی   که  له  ریگه ی  موحه ممه دی   کوری   عه مری  عه لقه مه وه   ریوایه تی   کردووه ،  به  لام   ئه و  حه دیسه ی  (  کلها فی النار إلا  فرقه  واحده  ) ی  تیدا  نییه ،   به  پیی  قسه ی   ئیبن  حه زمیش  بیت  ئه و زیاده یه   ( موضوع )ه  ، ئه مه ی  رابورد  خاوه نی  کتیبی   ؛  البدرالمنیر ؛  باسیان  ده کات   .

پیشه وا  شه وکانیش   باسی  قسه کانی  ئیبن  که سیر  ئه کات  له سه ر   ئه م  حه دیسه  و  پاشان   ئه لیت   ؛ منیش  ئه لیم  : راسته  ئه و زیاده یه ی  که   ئه لی  ( کلها  فی  النار  إلا  واحده )  کومه لیک  له  زانایانی  حه دیس  به   ( ضعیف ) ی   ئه ده نه قه له م ،  به  لکو  ئیبنوحه زم   ئه لی ؛  ئه و  زیاده یه  موضوع ه . ( شه وکانی  له  ته فسیری   ئایه ته کانی   ۶۵-۶۷/ سوره  مائده  باسیان  ده  کات). 

نوسین و ئاماده  کردن   ؛  عبدالله  علی پور 

 

سه  رچاوه ؛  تاریخنا المفترى علیه

نمایش بیشتر

عبدالله علی پور

@نویسنده و مترجم @ آذزبایجان غربی - نقده @ شغل : دعوتگر دینی و فعال اجتماعی - مدیر کانال تلگرامی @sozimihrab

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن