![](/wp-content/uploads/2018/05/احکام-روزه-و-رمضان.jpg)
هر چند روزه از لحاظ علمی برای انسان فایده های فراوانی دارد ، ولی به یاری الله متعال ، ما در این نوشته سعی بر این داریم که فضل و بزرگی روزه ماه رمضان را از دیدگاه قرآن و سنت صحیح بررسی نموده و نیز زیانهای بی توجهی بدان را بیان داریم !
فضیلت روزه در قرآن :
خداوند حکیم در قرآن کریم می فرماید : ” یا ٲیها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون ” ( البقره : ۱۸۳ ) ای کسانی که ایمان آورده اید ! روزه بر شما واجب شده ، آنگونه که بر کسانی پیش از شما واجب شده بود که با گرفتن روزه پرهیزکار شوید .
باز می فرماید : ” شهر رمضان الذی ٲنزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان ” ( البقره : ۱۸۵ ) آن روزهای اندک ماه رمضانی است که در آن قرآن به عنوان راهنمایی برای مردم و دلایلی روشن از هدایت و بیانگر حق از باطل نازل شد ، پس هر یک از شما در آن ماه در جای سکونت خود حاضر بود آن را روزه بگیرد .
همچنین در میان کسانی که خداوند سبحان آنان را به نیکی یاد کرده و پاداش بی کرانی را برایشان مهیا فرموده است ، روزه داران نیز قرار دارند که می فرماید : ” ٳن المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات و القانتین و القانتات و الصادقین و الصادقات و الصابرین و الصابرات و الخاشعین و الخاشعات و المتصدقین و المتصدقات و الصائمین و الصائمات و الحافظین فروجهم و الحافظات و الذاکرین الله کثیرا و الذاکرات اعد الله لهم مغفره و ٲجرا عظیما ” ( الاحزاب : ۳۵ ) به راستی الله متعال برای مردان و زنان مسلمان ، و مردان و زنان با ایمان ، و مردان و زنان فرمانبردار ، و مردان و زنان راستگو و درستکار ، و مردان و زنان بردبار ، و مردان و زنان فروتن ، و مردان و زنان صدقه دهنده ، و مردان و زنان روزه دار ، و مردان و زنان پاکدامن ، و مردان و زنانی که الله را بسیار یاد می کنند ، آمرزش و پاداشی بزرگ را آماده کرده است .
در جایی دیگر از قرآن می فرماید : ” التائبون الحامدون السائحون الراکعون الساجدون الآمرون بالمعروف و الناهون عن المنکر و الحافظون لحدود الله و بشر المؤمنین ” ( التوبه : ۱۱۲ ) مؤمنان همان توبه کنندگان ، پرستشگران ، ستایشگران ، روزه داران ، رکوع و سجده برندگان ، سفارش کنندگان به کارهای پسندیده ، بازدارندگان از کارهای ناپسند و نگهداران و پایبندان به احکام الله هستند ، ای پیامبر ! و به مؤمنان مژده بده !
فضیلت روزه در احادیث :
۱ ــ رسول اکرم ( ص ) در حدیثی که ابن عمر ( رض ) از ایشان روایت می کند ، می فرماید : ” بنی الاسلام علی خمس : شهاده ٲن لا ٳله الا الله و ٲن محمدا رسول الله و ٳقام الصلاه و ٳیتاء الزکاه و الحج و صوم رمضان ” ( بخاری و مسلم ) دین مبین اسلام بر پنج پایه بنا شده است : ۱ ــ گواهی دادن به اینکه هیچ معبود به حقی غیر از الله وجود ندارد و محمد ( ص ) پیامبر خداست ۲ ــ اقامه نماز ۳ ــ پرداخت زکات ۴ ــ انجام دادن فریضه حج ۵ ــ روزه ماه رمضان .
۲ ــ طلحه ابن عبیدالله ( رض ) نقل می کند که یک اعرابی که موهای سرش ژولیده بود نزد پیامبر اکرم ( ص ) آمد و عرض کرد : ای رسول خدا ! من را راهنمایی کن که خداوند متعال چه نمازهایی بر من واجب نموده است ؟ ایشان فرمود : شبانه روز پنج فرض ، مگر با میل خودت بخواهی نماز سنت بجا آوری ، آنگاه عرض کرد : چه روزه ای بر من فرض نموده است ؟ ایشان فرمودند : روزه ماه رمضان ، مگر اینکه با دلخواه خودت روزه سنت بگیری ( بخاری و مسلم ).
۳ ــ ابو هریره ( رض ) از پیامبر خدا ( ص ) نقل می کند که ایشان گفته : خداوند عزوجل فرموده است : ” کل عمل ابن آدم له الا الصوم فٳنه لی و ٲنا ٲجزی به والصیام جنه و اذا کان یوم صوم ٲحدکم فلا یرفث و لا یصخب ، فٳن سابّه ٲحد ٲو قاتله فلیقل ٳنی امرؤ صائم و الذی نفس محمد بیده لخلوف فم الصائم ٲطیب عند الله من ریح المسک ، للصائم فرحتان یفرحهما ٳذا ٲفطر فرح بفطره و ٳذا لقی ربه فرح بصومه ” ( بخاری و مسلم ) به جز روزه کلیه اعمال بنی آدم برای خودشان است ، اما روزه برای من است و پاداش ویژه آن را نیز تنها خودم عطا می کنم ، روزه همانند سپر می باشد ، هرگاه یکی از شما روزه دار بود ، باید از سخنان ناروا و سر و صدا راه انداختن پرهیز کند و اگر هم فردی سخنی زشت به او گفت و یا با وی دعوا راه انداخت ، به او بگوید : من روزه دارم ، سوگند به آنکس که جان محمد در دست اوست بوی بد دهان روزه دار نزد خداوند از بوی مشک خوشایندتر می باشد ، برای روزه داران دو خوشحالی هست : یکی به هنگام افطار و دیگری به هنگام ملاقات پروردگار که آن روزه را خالصا برای وی روزه دار بوده است .
۴ ــ ابو امامه باهلی ( رض ) روایت می کند که به پیامبر خدا ( ص ) گفتم : به من دستور بده که چه کاری انجام دهم ، ایشان فرمودند : ” علیک بالصوم فٳنه لا عِدل له ” ( نسائی و ابن خزیمه) روزه بگیر زیرا روزه همتایی ندارد .
۵ ــ سهل ابن سعد ( رض ) نقل می کند که پیامبر اکرم ( ص ) فرمودند : ” ٳن فی الجنه بابا یقال له الریان یدخل منه الصائمون یوم القیامه لا یدخل منه ٲحد غیرهم یقال ٲین الصائمون فیقومون لا یدخل منه ٲحد غیرهم فٳذا دخلوا ٲغلق فلم یدخل منه ٲحد ” ( بخاری و مسلم ) یکی از درهای بهشت ریان نام دارد که تنها روزه داران از آن در وارد بهشت می شوند ، ندا می آید روزه داران کجایند ؟ آنها به طرف ریان شتافته و از آنجا داخل می شوند و سپس در بسته شده و کسی دیگر حق ورود از آن در را ندارد .
۶ ــ ابو هریره نقل می کند که پیامبر خدا ( ص ) فرموده است : ” الصیام جنه و حصن حصین من النار ” ( احمد و بیهقی ) روزه سپر و همچنین دژی مستحکم در برابر آتش جهنم می باشد .
۷ ــ از عبدالله ابن عمر ( رض ) روایت شده که رسول الله ( ص ) فرموده است : ” الصیام و القرآن یشفعان للعبد یوم القیامه یقول الصیام ٲی رب منعته الطعام و الشهوه فشفعنی فیه و یقول القرآن منعته النوم باللیل فشفّعنی فیه قال فیشفعان ” ( احمد و الطبرانی) در روز آخرت روزه و قرآن هر دو برای بندگان خدا شفاعت می کنند ، روزه می گوید : پروردگارا ! من در طول روز غذا و شهوت را ا وی منع کردم پس شفاعتم را در حق او بپذیر و نیز قرآن می گوید : خداوندا ! من شبانه خواب و استراحت را از او گرفتم ، پس شفاعتم را نسبت به وی پذیرا باش ، آنگاه شفاعتشان پذیرفته شده و آنان نیز هر کدام به نوبت خود برای صاحبانشان شفاعت می کنند .
٨ ــ از ابو هریره روایت می شود که رسول خدا ( ص ) می فرماید : ” ٳذا دخل رمضان فتحت ٲبواب الجنه و غلقت ٲبواب جهنم و سلسلت الشیاطین ” ( بخاری و مسلم ) ماه رمضان که فرا می رسد درهای بهشت باز گشته و درهای جهنم بسته شده و شیاطین نیز در غل و زنجیر قرار داده می شوند .
۹ ــ باز ابو هریره روایت می کند که پیامبر اکرم ( ص ) فرمودند : ” من صام رمضان ٳیمانا و احتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه ” ( بخاری و مسلم ) کسی که روزه ماه رمضان را از روی اعتقاد بگیرد و چشمداشت ثواب آنرا داشته باشد ، خداوند متعال گناهان گذشته وی را مورد بخشش قرار می دهد .
۱۰ ــ از ابو هریره روایت شده که رسول خدا ( ص ) فرمودند : ” ثلاث دعوات مستجابات : دعوه الصائم و دعوه المظلوم و دعوه المسافر ” ( رواه البیهقی و صححه الالبانی ) دعای سه شخص نزد خداوند پذیرفته می شود : روزه دار و مظلوم و مسافر .
۱۱ ــ ابو هریره روایت می کند که رسول الله ( ص ) فرمود : ” الصلوات الخمس و الجمعه ٳلی الجمعه و رمضان ٳلی رمضان مکفرات ما بینهن ٳذا اجتنبت الکبائر ” ( رواه مسلم ) نمازهای پنجگانه و جمعه این هفته تا جمعه دیگر و رمضان تا رمضان دیگر کفاره گناهان ما بینشان خواهند بود در صورتیکه از گناهان کبیره دوری شود .
۱۲ ــ ابو هریره ( رض ) از پیامبرخدا ( ص ) نقل می کند که فرمودند : ” ٳن جبریل ( ع ) ٲتانی فقال من ٲدرک شهر رمضان فلم یغفر له فدخل النار فٲبعده الله قل آمین فقلت آمین ” ( ابن خزیمه و ابن حبان و صححه الالبانی ) جبرئیل علیه السلام نزد من آمد و گفت : آنکس که ماه مبارک رمضان را دریابد و خداوند گناهانش را نبخشاید و پس داخل جهنم گردد ، خدا او را از رحمت خود دور گرداند ، بگو : آمین ، پس من گفتم : آمین .
نویسنده : خدر نژاد کردستانی
ترجمه و تصرفات : از طرف امید سلیمانی ــ بانه